Niên đại: Thế kỷ XVII.

Lưu giữ: Bảo tàng Hà Nội, được công nhận là bảo vật quốc gia vào ngày 25/12/2015 

Long đình gốm Bát Tràng là một sản phẩm gốm thờ độc đáo của làng gốm Bát Tràng thế kỷ XVII. Long đình cao 59,7cm, đường kính đáy 28cm, tạo dáng tương tự loại long đình bằng gỗ chạm sơn son thếp vàng, có cấu tạo gồm 3 phần liền nhau: mái, thân và chân đế. Đỉnh mái hình búp sen, 4 mặt mái hình thang cân, các góc mái uốn cong, 4 đầu góc tạo hình mây lửa. Thân hình khối hộp chữ nhật. Mặt trước có tường vây lan can. Chân đế hình khối hộp chữ nhật 2 cấp.

Long đình có hoa văn kết hợp trang trí nổi để mộc với vẽ lam. Đề tài trang trí nổi không men, gồm các băng cánh sen đầu vuông, hoa sen, hoa cúc hình ô van, hình rồng, hình nghê. Đặc biệt, hình rồng với các bố cục: rồng nổi, đuôi vút lên trên, hai chân trước chống, đầu uốn lên khuôn trong hình chữ nhật. Hình nghê chạm nổi theo cặp đối xứng, hai chân trước quỳ, hai chân sau chống, đầu chúc xuống, đuôi vút lên. Phần chân đế chạm hoa văn hình mây cuốn. Trên 4 mặt của mái vẽ 4 dải mây men lam. Men phủ của long đình màu trắng rạn điểm thêm men màu xanh rêu.

Gốm men lam xám ở Việt Nam xuất hiện khá muộn, khoảng thế kỷ XV, trong khi ở Trung Quốc dòng men này đã có từ thời Nguyên với màu xanh nhạt, lớp men bóng và mỏng. Ở Việt Nam, men lam xám thời kỳ đầu thường dày, màu đậm và đôi khi ngả tím. Loại hình phổ biến là ang bụng nở, chân đèn hai thớt, trang trí hoa văn chìm như cánh sen, hoa dây, bố cục chặt chẽ và mang phong cách nghệ thuật thời đầu Lê.

Đến thời Lê – Mạc, men lam xám được sử dụng nhiều trên chân đèn, lư hương và các đồ thờ. Hoa văn thường là rồng, mây, họa tiết dao mác, nhiều hiện vật còn khắc tên tác giả, tiêu biểu là Đặng Huyền Thông, với trung tâm sản xuất nổi tiếng ở Chu Đậu (Hải Dương). So với giai đoạn trước, màu men nhạt và mỏng hơn, kết hợp với minh văn và họa tiết trang trí giúp nhận biết niên đại.

Sang thế kỷ XVII, gốm men lam xám vẫn tiếp tục tồn tại nhưng không còn phổ biến. Các tiêu bản đặc trưng là ấm hình cầu, vòi cao, chân loe, trên nắp có tượng nghê đắp nổi. Đây được xem là giai đoạn cuối của dòng gốm men lam xám Việt Nam, và sắc độ men lúc này không khác nhiều so với thời Lê – Mạc.

Hai bức tranh “ĐỒNG BẢN HỌA” thời vua CÀN LONG Trung Hoa liên quan đến lịch sử nước ta vừa được bán đấu giá ở nước ngoài

Đồng bản họa (copper-plate engraving) là những bức tranh được thực hiện bằng kỹ thuật in chuyển họa tiết được khắc trên những tấm bản bằng đồng sang giấy. Kỹ thuật này do người châu Âu phát minh từ thời trung cổ và được du nhập vào Trung Hoa từ thế kỷ XVI, khi các giáo sĩ phương Tây mang những bức tranh in này tặng cho quan lại và quý tộc Trung Hoa.

Do kỹ thuật chế tác đồng bản họa rất phức tạp, từ việc vẽ tranh mẫu trên các phiến đồng, đến chạm khắc họa tiết lên nền kim loại, rồi lăn mực và in ấn thành tranh (thường kéo dài đến 6 tháng cho một bức tranh) nên kỹ thuật này chỉ dùng để in những tác phẩm thật đặc biệt.Do vậy, số tranh đồng bản họa của Thanh triều không nhiều, chủ yếu là tranh do các vua Khang Hi (1662-1723), Càn Long (1735-1796) và Đạo Quang (1821-1850) cho thực hiện để tặng cho các quan đại thần, những người có công với triều đình và các sứ thần lân bang khi họ đi sứ sang Thanh. Trong đó, người cho vẽ tranh đồng bản họa nhiều nhất là vua Càn Long.

Gốm men trắng Việt Nam có đặc điểm xương gốm dày, men không trong và sáng như gốm Trung Quốc nhưng tạo cảm giác trầm và sâu.

Thời Lý là giai đoạn phát triển mạnh của gốm men trắng, men có màu trắng như nước gạo nếp, phủ dày và có vết rạn nhỏ; các loại hình phổ biến như âu, liễn, đồ trang trí cánh sen.

Đến cuối thời Trần, men trắng chuyển sang màu trắng ngà, mỏng hơn và ít độ sâu lắng; xuất hiện các đồ như thống, ấm, vòi hình đầu chim phượng, quai đắp nổi.

Sang thời Lê Sơ, gốm men trắng đạt trình độ cao, men trắng mịn và mỏng, nhiều sản phẩm có độ thấu quang như sứ. Các loại hình phổ biến gồm bình, lọ, chum, liễn, âu và tước chân cao.

Từ thế kỷ 18–19, men trắng vẫn tiếp tục tồn tại, đặc biệt ở gốm Bát Tràng, nhưng thường chuyển sang màu xám ngà và xuất hiện thêm dòng men rạn.