Kính thưa quý chư vị!
Có lẽ đây là một trong những câu hỏi mà bất kỳ ai bước chân vào con đường sưu tầm cổ vật cũng đều từng băn khoăn.
Một món đồ cổ có giá vài triệu, vài chục triệu, vài trăm triệu, vài tỷ, thậm chí lên tới hàng chục triệu đô la... vậy ai mới là người định giá cho món đồ đó?

Kính thưa quý chư vị, chúng ta lại quay trở lại với series video chia sẻ về những thuật ngữ và tiếng lóng trong giới đồ cổ, cổ vật. Hôm nay, chúng ta cùng đến với cụm từ "chầy trưởng".

Thông thường, từ chầy trưởng dùng để nói đến một món đồ mang tính chất đại cục, quý và đặc biệt trong một bộ sưu tập, trong một không gian sưu tầm hay trong showroom của một nhà sưu tầm. Đó là những món đồ có ý nghĩa đặc biệt, mà về cơ bản, độ quý hiếm và giá trị kinh tế của nó rất cao.

Giá trị của một món đồ cổ = Giá trị thực của tác phẩm + Sự hiểu biết của người bán + Sự hiểu biết của người mua.

Đây là quan điểm của nhà sưu tầm Mai Thời Trí, người đã gắn bó với thú chơi cổ vật từ những năm 1970 và sở hữu nhiều hiện vật có giá trị. Tại hạ chia sẻ lại cùng quý chư vị. Xin phân tích kỹ hơn một chút:

Cùng một số tiền, người này tạo nên bộ sưu tập trị giá hàng tỷ đồng, người khác chỉ chất đầy một tủ đồ cũ. Khác biệt không nằm ở tiền, mà nằm ở tiêu chí sưu tầm.
 

Bức tượng “Chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh” - năm 1946 được nữ điêu khắc gia đầu tiên của Việt Nam Nguyễn Thị Kim sáng tác vừa được công nhận bảo vật quốc gia đợt 11 năm 2022 theo Quyết định số 41/QĐ-TTg ngày 30 tháng 01 năm 2023 của Thủ tướng Chính phủ.

Với những ai yêu lịch sử, đam mê nghệ thuật hoặc đơn giản muốn khám phá một góc nhìn khác về Đà Nẵng ngoài biển xanh và những cây cầu nổi tiếng, Bảo tàng Điêu khắc Chăm là điểm đến không nên bỏ lỡ.

Hàng trăm cổ vật, là những ấn kiếm, kim sách, kim bảo từ thời vua Khải Định vừa được Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế trưng bày cho công chúng tham quan, chiêm ngưỡng.

Nhiều người nghĩ rằng vũ khí Việt cổ chỉ là những lưỡi đao thô sơ, chủ yếu cải biến từ công cụ lao động mà không biết rằng những thanh gươm Việt có mặt trong bộ sưu tập của những đại quý tộc châu Âu.

Từ những khối đá thô sơ đến nét chạm đầy tinh tế, nghệ thuật điêu khắc âm thầm ghi dấu bước chân nhân loại qua từng thời kỳ.

Không chỉ là những cổ vật trong tủ kính bảo tàng, di sản gốm men Chăm (Gò Sành đến gốm Quảng Đức) Vijaya và hậu Vijaya vẫn âm thầm chảy qua nhiều thế kỷ và kết tinh thành những dòng gốm độc bản mang tính thời đại. Trong đó, gốm Quảng Đức với kỹ nghệ men sò độc nhất vô nhị chính là minh chứng cho sự tiếp biến văn hóa Chăm - Hoa - Việt.

Giữa mây mù và đá núi, những căn nhà trình tường của người Mông hiện lên như chứng nhân lặng lẽ của thời gian – mộc mạc mà thấm đẫm hồn cốt vùng cao. Được dựng bằng đất nện, gỗ rừng và đôi bàn tay khéo léo của nhiều thế hệ, mỗi bức tường đất, hàng rào đá, mái ngói âm dương đều mang trong mình câu chuyện về đời sống, phong tục và tâm hồn của người Mông nơi miền biên viễn.
 

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 20km và nằm ven khúc cuối của dòng sông Tô Lịch xưa (thuộc xã Thường Tín), có một ngôi làng cổ nổi tiếng bởi nghề tiện gỗ, mộc. Làng có tên là Nhị Khê, tên tiếng Nôm là làng Dũi. Âm thanh quen thuộc của làng là những tiếng máy tiện, máy quay; tiếng dao chạm vào thớ gỗ. Nó vẫn đều đặn vang lên trong từng con ngõ, như nhịp thở của một làng nghề gắn bó với gỗ qua bao thế hệ. 
 

Dựa trên những mảng chạm còn lưu dấu ở các đình làng cổ, xâu chuỗi qua từng thời kỳ, ta thấy ở đó nghề chạm gỗ tựa bản trường ca kể về lịch sử, mỹ thuật, nghệ thuật và tinh thần người Việt đương thời. Trong từng đường nét uyển chuyển ấy, người thợ không chỉ khắc họa hoa văn, mà còn khắc vào gỗ nhịp sống của một thời đại.
 

Thư tịch cổ của người Chăm là một bộ phận quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa của dân tộc Việt Nam. Thư tịch không chỉ lưu giữ những tri thức về lịch sử, tín ngưỡng, tôn giáo và đời sống xã hội của cộng đồng Chăm qua nhiều thế kỷ, mà còn phản ánh quá trình sáng tạo, tiếp biến văn hóa và khả năng lưu truyền tri thức độc đáo của đồng bào Chăm.

Dựa trên những mảng chạm còn lưu dấu ở các đình làng cổ, xâu chuỗi qua từng thời kỳ, ta thấy ở đó nghề chạm gỗ tựa bản trường ca kể về lịch sử, mỹ thuật, nghệ thuật và tinh thần người Việt đương thời. Trong từng đường nét uyển chuyển ấy, người thợ không chỉ khắc họa hoa văn, mà còn khắc vào gỗ nhịp sống của một thời đại.

Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh cho biết, tranh Tứ Bình thể hiện triết lý nhân sinh vô cùng sâu sắc thông qua 4 không gian, 4 mùa hay 4 giai đoạn của một đời người.
Giải mã mật ngữ bốn mùa ẩn dấu trong tranh Tứ Bình

Ngục trung nhật ký (Nhật ký trong tù) là cuốn sổ được Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi chép trong thời gian Người bị nhà cầm quyền địa phương của Tưởng Giới Thạch giam giữ, đầy ải qua 18 nhà tù của 13 huyện của tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) từ tháng 8/1942 đến 9/1943.
Trong Ngục trung nhật ký, Người đã viết 133 bài thơ chữ Hán, trong đó có 126 bài theo thể tứ tuyệt của thơ Đường. Tập thơ có kích thước 9,5cm x 12,5cm, gồm 79 trang, kể cả trang bìa.

Mũ quan triều Nguyễn 600.000 euro, đồng hồ Rolex hơn 5 triệu USD của vua Bảo Đại... từng lập kỷ lục khi đấu giá ở nước ngoài.

Bức tượng mô phỏng đức Bồ Tát ngồi trên tòa sen hai tay nâng em bé, đầu đội mũ Quan Âm , trên ngực và hai gối chạm bông sen nổi.

Nhóm đồ gốm men trắng văn in từ khi phát hiện đến nay với kiểu, dáng đặc trưng và hoa văn trang trí tinh tế hình rồng, phượng, hoa cúc dây và văn sóng nước... được coi là những sản phẩm cao cấp của đồ gốm men Việt Nam.

Các hiện vật gốm men trắng văn in lưu giữ ở Bảo tàng Lịch sử quốc gia là một phần trong bộ sưu tập hiện vật khai quật từ tàu cổ Cù Lao Chàm. Tàu cổ Cù Lao Chàm được Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với các cơ quan trong và ngoài nước tiến hành khai quật từ năm 1997, 1998. Kết quả nghiên cứu thấy đây là con tàu chở gốm sứ Việt Nam xuất khẩu được sản xuất ở trung tâm Chu Đậu (Hải Dương) có niên đại thế kỷ 15. Các di vật thu được là nguồn tư liệu quí giá trên nhiều phương diện, nhất là về lịch sử gốm sứ Việt Nam trong quá trình phát triển.

Kỳ họp lần thứ 43 Đại hội đồng Tổ chức Khoa học, Giáo dục và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Lê Quý Đôn là nhà bác học lớn nhất của Việt Nam ở thế kỷ XVIII và là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.
 

Ấn “Lương Tài Hầu chi ấn” (Số đăng ký: BTTPHCM 10974), hiện lưu giữ tại Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, được công nhận là Bảo vật quốc gia tại Quyết định số 88/QĐ-TTg ngày 15/01/2020 của Thủ tướng Chính phủ.

- Chất liệu: Kim loại đồng

- Niên đại: Thế kỷ XIX

Ấn có trọng lượng 595 gram, cao 7,35cm, mặt ấn 7cm x 7cm hình vuông. Ấn gồm 2 phần: núm ấn có dạng chuôi vồ, tiết diện bầu dục thuôn dần từ trên xuống dưới.

Đã có một hội thảo chuyên đề về vấn đề sử dụng chất khoáng trong đất đá tự nhiên của con người trên lãnh thổ Việt Nam và trên thế giới do Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á phối hợp với Bảo tàng Dân tộc học tổ chức vào năm 2007. Trong đó, chúng tôi đã trình bày tư liệu và kết quả nghiên cứu về đá khoáng khai quật ở 2 địa điểm Xóm Trại và Đú Sáng năm 2004.