Ai Là Người Định Giá Cho Một Món Cổ Vật ?

Nếu hôm nay tại hạ cầm một món đồ và nói rằng nó trị giá 500 triệu đồng, thì liệu nó đã thật sự có giá 500 triệu hay chưa? Hay đến khi nào con số 500 triệu ấy mới thực sự được thị trường công nhận?
Thực tế, trên thị trường hiện nay theo tại hạ có bốn chủ thể có khả năng đưa ra giá trị cho một tác phẩm cổ vật.

Thứ nhất là chuyên gia thẩm định

Đây là những người có kiến thức, có kinh nghiệm thực tế, có cơ sở học thuật và nhiều năm nghiên cứu để đánh giá một hiện vật.
Họ sẽ phân tích dựa trên rất nhiều yếu tố như tính nguyên bản, tính xác thực, độ quý hiếm, giá trị lịch sử, giá trị mỹ thuật, chất liệu, tình trạng bảo tồn, xu hướng sưu tầm... để đưa ra một mức giá tham khảo.

Tuy nhiên, kính thưa quý chư vị, giá của chuyên gia vẫn chỉ là giá mang tính học thuật và tham khảo. Nó giúp chúng ta hiểu giá trị của tác phẩm, chứ chưa phải là mức giá duy nhất quyết định hiện vật sẽ giao lưu được bao nhiêu tiền.

Thứ hai là các nhà đấu giá

Những nhà đấu giá lớn trên thế giới như Sotheby's hay Christie's chính là những đơn vị có khả năng hình thành nên giá trị của rất nhiều tác phẩm nghệ thuật và cổ vật.
Họ nghiên cứu, truyền thông, tổ chức đấu giá và quy tụ những nhà sưu tầm lớn trên toàn thế giới. Khi nhiều người cùng cạnh tranh để sở hữu một tác phẩm, mức giá cuối cùng mà người trả cao nhất chấp nhận chính là giá được thị trường xác lập tại thời điểm đó.

Sau phiên đấu giá, mức giá ấy sẽ trở thành một cột mốc tham chiếu rất quan trọng. Về sau tác phẩm có thể tăng giá hoặc giảm giá, nhưng chính phiên đấu giá đó đã góp phần hình thành giá trị của hiện vật.
Tuy nhiên, đối với những nhà sưu tầm thông thường, đây vẫn chỉ nên xem là một kênh tham khảo. Bởi mức giá tại các nhà đấu giá quốc tế ngoài giá trị hiện vật còn bao gồm uy tín của nhà đấu giá, tính toàn cầu của thị trường và sự cạnh tranh của các nhà sưu tầm lớn. Vì vậy, nếu mang nguyên mức giá ấy áp dụng cho thị trường Việt Nam thì rất nhiều trường hợp sẽ có sự chênh lệch khá lớn.

Thứ ba là người bán, hay chính là người đang sở hữu tác phẩm

Người sở hữu sẽ đưa ra mức giá dựa trên nhiều yếu tố.
Có thể là giá họ từng mua vào. Có thể là quá trình sưu tầm đầy vất vả. Có thể là giá trị gia truyền. Hoặc đơn giản là tình cảm họ dành cho hiện vật.

Ví dụ, một món đồ đã được gia đình gìn giữ qua ba thế hệ. Đối với người chủ hiện tại, giá trị của nó không chỉ nằm ở bản thân hiện vật mà còn gắn với ký ức và truyền thống của cả gia đình. Vì vậy họ có thể đưa ra mức giá 100 triệu, 300 triệu hay thậm chí cao hơn.
Ngày nay, người bán cũng có rất nhiều kênh để tham khảo giá thị trường, so sánh các hiện vật tương đồng. Tuy nhiên, bởi luôn tồn tại yếu tố tình cảm và góc nhìn chủ quan nên mức giá người sở hữu đưa ra thường cao hơn giá giao lưu thông thường.

Xin lưu ý, tại hạ nói là giá thông thường của thị trường, chứ chưa phải là giá đúng của tác phẩm.

Và cuối cùng, người quan trọng nhất chính là người mua

Hay nói rộng hơn, đó chính là thị trường. Một món đồ chỉ thực sự có giá khi có người sẵn sàng bỏ tiền để sở hữu nó.Ví dụ, tại hạ đang có một chiếc lộc bình men lam và công bố giá 500 triệu đồng.

Con số 500 triệu ấy, ở thời điểm đó, mới chỉ tồn tại trong suy nghĩ của tại hạ, trong cửa tiệm của tại hạ. Nó chưa phải là giá của thị trường. Nhưng nếu có một nhà sưu tầm chấp nhận bỏ ra đúng 500 triệu để giao lưu và giao dịch được hoàn thành, thì từ thời điểm đó, mức giá 500 triệu đã trở thành giá trị thực tế của hiện vật.
Ngược lại, nếu rất nhiều người cùng xem xét nhưng tất cả chỉ chấp nhận khoảng 40 đến 45 triệu đồng, thì chúng ta cũng cần nhìn nhận rằng ở thời điểm ấy, thị trường mới chỉ chấp nhận hiện vật ở mức giá đó. Đó chính là sức mạnh của thị trường.

Giá của một cổ vật là sự gặp nhau của nhiều hệ giá trị

Như vậy, bốn chủ thể có khả năng tác động đến việc định giá một cổ vật bao gồm:
Chuyên gia thẩm định.
Nhà đấu giá.
Người bán.
Người mua.

Tuy nhiên, sau nhiều năm quan sát thị trường, tại hạ cho rằng yếu tố quyết định nhất trong những cuộc giao lưu thông thường vẫn là sự đồng thuận giữa người bán và người mua.

Hay nói cách khác, đó là khi cả hai cùng chia sẻ một hệ giá trị đối với tác phẩm. Có người nhìn chiếc bình vôi đời Lê và cho rằng nó chỉ đáng khoảng 100 triệu đồng. Nhưng cũng có người sẵn sàng định giá 200 triệu. Lại có người đánh giá 500 triệu. Liệu 200 triệu hay 500 triệu có trở thành giá thật hay không?
Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào việc có nhà sưu tầm nào sẵn sàng bỏ đúng số tiền ấy để sở hữu tác phẩm hay không.

Bởi đằng sau mỗi hiện vật còn có những giá trị rất riêng.

Có người nói:
"Tôi đã mất nhiều năm mới tìm được món đồ này."
Có người nói:
"Đây là hiện vật gia truyền."
Có người lại có những câu chuyện rất đặc biệt gắn liền với quá trình sở hữu.

Vì vậy, một cổ vật không có khái niệm tuyệt đối là đắt hay rẻ. Giá trị của nó luôn biến thiên theo người sở hữu, theo người giao lưu, theo tình cảm và cả theo từng khu vực thị trường.

Giá trị cũng thay đổi theo thời gian

Một điều rất quan trọng nữa là giá cổ vật không bao giờ đứng yên. Có những tác phẩm hôm nay trị giá khoảng 100 triệu đồng. Mười năm sau có thể tăng lên vài trăm triệu, thậm chí vài tỷ đồng.Nhưng cũng có những hiện vật lại giảm giá theo thời gian. Điều đó phụ thuộc rất nhiều vào **xu hướng sưu tầm**. Thị trường có còn nhiều người chơi hay không? Có nhiều người tìm mua hay không? Dòng hiện vật ấy có trở thành xu hướng của giới sưu tầm hay không? Chính những yếu tố đó quyết định sự biến động của giá trị. 

Vì vậy, khi chúng ta sở hữu một hiện vật hoặc đi tìm một hiện vật, điều quan trọng nhất không phải là cố tìm một mức giá tuyệt đối.

Điều quan trọng là chúng ta phải hiểu giá trị của tác phẩm, tham khảo nhiều hệ giá trị khác nhau và tìm được một mức giá mà cả người bán lẫn người mua đều cảm thấy phù hợp.

Chúng ta có thể tham khảo ý kiến của chuyên gia, tham khảo kết quả từ các nhà đấu giá, tham khảo những hiện vật ngang giá trên thị trường. Nhưng cuối cùng, giá trị của một món đồ vẫn được hình thành từ sự gặp nhau giữa hiểu biết, cảm xúc và sự đồng thuận của người bán với người mua.

Hy vọng sau khi xem xong video này, quý chư vị sẽ có thêm một góc nhìn đầy đủ hơn về câu chuyện định giá cổ vật.

Bởi vì...

Xem một món đồ cổ thì không khó. Nhưng định giá được một món đồ cổ mới là điều khó nhất.

Xin cảm ơn quý chư vị đã dành thời gian theo dõi.

Nếu có dịp, kính mời quý chư vị ghé Tiệm Lão Cổ Vật. Chúng ta sẽ cùng nhau thưởng trà, ngắm cổ vật, chia sẻ những kinh nghiệm sưu tầm và giao lưu trong một thú chơi tao nhã, đầy chiều sâu nhưng cũng không kém phần huyền bí.

Xin trân trọng cảm ơn!

Giám tuyển: Nguyễn Duy Tuấn
Lão Cổ Vật
#LaoCoVat #KienThucSuuTam #DoCoNhapMon #Antique #since1955