Sửa trang
Thời gian render trang: 23/11/2026 05:22:54.605

Cẩm Nang Sưu Tập Đồ Sứ Men Lam Trắng Trung Quốc

07-11-2026Tác giả:Lão Cổ VậtLượt xem:0

    Khi nói đến gốm sứ Trung Quốc, không phải tất cả các sắc xanh đều giống nhau. Dưới đây là hướng dẫn của chúng tôi về các sắc thái xanh khác nhau mà các nhà sưu tập nên chú ý — được minh họa bằng các hiện vật được chào bán tại Christie’s.
     

     Một chiếc bát chân đế hình rồng men lam trắng trang trí hoa văn anhua quý hiếm và quan trọng. Trung Quốc, triều đại Minh, có dấu hiệu sáu chữ Huyền Đức trong vòng tròn kép bằng men lam dưới men, thuộc thời kỳ (1426-1435). Cao 10,5 cm. Được bán với giá 882.000 euro vào ngày 10 tháng 6 năm 2025 tại Christie's ở Paris.

    Màu xanh lam có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử gốm sứ Trung Quốc vào thời nhà Đường (618-907). Màu sắc đặc trưng trong đồ gốm tráng men xanh lam đến từ quặng coban nhập khẩu từ Ba Tư, một nguyên liệu khan hiếm vào thời đó và chỉ được sử dụng với số lượng hạn chế.

    Đặc biệt là vào các triều đại Nguyên (1279-1368), Minh (1368-1644) và Thanh (1644-1911), các loại quặng coban khác nhau và phương pháp ứng dụng đã quyết định các sắc thái xanh lam đặc trưng xuất hiện trên đồ sứ men xanh trắng.

    Người ta tin rằng quặng coban đã được khai thác rộng rãi ở Tây Á để sử dụng làm chất tạo màu từ rất sớm, khoảng năm 2000 trước Công nguyên. Tại Trung Quốc, chúng lần đầu tiên được sử dụng để sản xuất thủy tinh trong thời kỳ Chiến Quốc (475-221 trước Công nguyên)
     

     Một chiếc tazza men lam trắng hình rồng và cá chép quý hiếm. Trung Quốc, triều đại nhà Thanh, có dấu triện sáu chữ của Càn Long khắc trên men lam dưới men, thuộc thời kỳ (1736-1795). Đường kính 22,8 cm. Được bán với giá 56.700 euro vào ngày 10 tháng 6 năm 2025 tại Christie's ở Paris.

    Sự hưng thịnh của tuyến đường thương mại Con đường tơ lụa đã dẫn đến việc du nhập coban vào Trung Quốc. Việc sử dụng coban trong đồ gốm nung ở nhiệt độ thấp, cùng với các loại men gốc chì khác, đã dẫn đến sự phát triển nhanh chóng của đồ gốm sancai ba màu.

    Cobalt nhập khẩu
    Vào thời nhà Tống (960-1279) — thời kỳ đỉnh cao của sản xuất đồ sứ đơn sắc — các nghệ nhân coi việc sử dụng màu xanh coban là điều không thể. Mãi đến thời nhà Nguyên dưới sự cai trị của người Mông Cổ, việc sản xuất đồ sứ men lam trắng mới đạt đến đỉnh cao, dẫn đến những thiết kế phong phú và phức tạp hơn.

    Một phần, sự phát triển này có yếu tố tôn giáo: người Mông Cổ coi sói “xanh mờ” và nai “trắng” là tổ tiên thần thoại của họ. Đồ sứ men lam trắng được đánh giá rất cao, chỉ được dành cho những dịp đặc biệt hoặc làm quà tặng ngoại giao.

    Hai tượng voi men lam trắng. Trung Quốc, triều đại Minh, thời kỳ Vạn Lịch (1573-1620). Cao 17 cm và 18,8 cm. Được bán với giá 16.380 euro vào ngày 10 tháng 6 năm 2025 tại Christie's ở Paris.

    Một chiếc đĩa nhỏ men lam trắng kiểu “Học giả”. Trung Quốc, triều đại Minh, có dấu hiệu Vạn Lịch sáu chữ trong vòng tròn kép bằng men lam dưới men, thuộc thời kỳ (1573-1620). Đường kính 9,5 cm. Được bán với giá 20.160 euro vào ngày 10 tháng 6 năm 2025 tại Christie’s ở Paris.

    Men coban Samara Blue (sumali qing) hay Sumatra Blue (suboni qing) được sử dụng cho đồ gốm thời Nguyên giàu sắt, tạo ra lớp men có những đốm xanh đậm hơn. Hiệu ứng "chảy chồng" này là do sự tích tụ oxit sắt trong sắc tố coban ở một số vùng nhất định trên bề mặt.

    Trong thời kỳ trị vì của Vĩnh Lạc (1403-1425) và Tuyên Đức (1426-1435), đầu thời Minh, nguồn màu chính trong đồ sứ xanh trắng là coban smalt, được mang về từ các đoàn thuyền của Trịnh Hòa (1371-1433) trong các cuộc thám hiểm biển. Sau đó, các quy trình nung nghiêm ngặt hơn đã tạo ra những hiệu ứng "chảy chồng" tinh tế, với nhiều sắc độ xanh coban đậm và rực rỡ khác nhau hiện rõ trên bề mặt men.

    Coban địa phương
    Trong thời kỳ Hồng Vũ (1368-1398), nguồn cung coban nhập khẩu bị gián đoạn trong một thời gian ngắn do một số hạn chế thương mại quốc tế. Coban khai thác trong nước, đặc trưng bởi tỷ lệ mangan cao, ngày càng đóng vai trò chủ đạo sau thời kỳ Tuyên Đức (1426-1435). Từ thời kỳ Thành Hóa (1465-1487) đến thời kỳ Chính Đức (1506-1521), việc sử dụng coban địa phương tạo ra màu xanh nhạt, mềm mại hơn.
     

    Một chiếc bát men lam trắng hình rồng. Trung Quốc, triều đại nhà Thanh, thế kỷ 18-19, có dấu hiệu giả mạo Chenghua. Đường kính 18 cm. Được bán với giá 10.080 € vào ngày 13 tháng 6 năm 2025 trên Christie’s Online.

    Một chiếc bình gốm men lam trắng kiểu dáng "hình người", gu. Trung Quốc, triều đại nhà Thanh, thời kỳ Khang Hy (1662-1722), có dấu hiệu giả mạo Chenghua. Cao 43,4 cm. Được bán với giá 7.560 € vào ngày 13 tháng 6 năm 2025 trên Christie's Online.

    Sự pha trộn giữa coban nhập khẩu và coban địa phương

    Một loại coban địa phương khác, được gọi là "Xanh khoáng" (shi qing hoặc shizi qing), có nguồn gốc từ tỉnh Giang Tây. Đặc trưng bởi màu xanh chì trầm, nó thường được sử dụng cho đồ gốm men lam trắng nung thủ công (minyao). Tuy nhiên, khi trộn với "Xanh Hồi giáo" (huiqing) - loại "Xanh khoáng" quý giá nhất từ ​​Trung Á, Tân Cương và Vân Nam - nó tạo ra một tông màu xanh tím đặc trưng. Độ rực rỡ của men, từ tím đến xanh bạc, phụ thuộc vào lượng "Xanh khoáng" được thêm vào.

    Sự ưa thích các tông màu khác nhau phần lớn phụ thuộc vào thị hiếu của các vị hoàng đế khác nhau. Ví dụ, Hoàng đế Tuyên Đức ưa thích màu xanh tím với hiệu ứng dày đặc, trong khi Hoàng đế Thành Hóa lại thích tông màu nhạt hơn.

    Sự ưa thích các sắc thái màu khác nhau phần lớn phụ thuộc vào thị hiếu của từng vị hoàng đế. Ví dụ, Hoàng đế Tuyên Đức ưa chuộng màu xanh tím với hiệu ứng dày đặc, trong khi Hoàng đế Thành Hóa lại thích sắc thái nhạt hơn.

    Một chiếc bình hoa men lam trắng kiểu dáng hình người. Trung Quốc, triều đại Minh, thời kỳ Trùng Khánh (1628-1644). Cao 46,8 cm. Được bán với giá 44.100 euro vào ngày 10 tháng 6 năm 2025 tại Christie's ở Paris.

    Một chiếc bình gốm men lam trắng hình đuôi phượng hoàng "Thần thú". Trung Quốc, triều đại nhà Thanh, thời kỳ Khang Hy (1662-1722). Cao 45,3 cm. Được bán với giá 17.640 euro vào ngày 10 tháng 6 năm 2025 tại Christie's ở Paris.

    Nếu như đồ sứ men lam trắng thời Nguyên là đỉnh cao đầu tiên, thì giai đoạn Từ Vĩnh Lạc (1403-1425) đến Thành Hóa (1465-1487) có thể được coi là đỉnh cao thứ hai, và giai đoạn Từ Trùng Khánh (1628-1644) đến Khang Hy (1662-1722) — được gọi là Thời kỳ Chuyển tiếp — là đỉnh cao thứ ba. Sử dụng coban khai thác tại địa phương ở các khu vực Thiệu Hưng, Kim Hoa và Khúc Châu thuộc tỉnh Chiết Giang, kỹ thuật nhuộm “Lan Chiết Giang” được áp dụng cho đồ sứ men lam trắng thời Khang Hy đã tạo ra những sắc thái rực rỡ, tươi sáng với hiệu ứng gần như ba chiều.

    Nguồn: christies

     

    ĐN
    Giới thiệu tác giảLão Cổ Vật

    Lão Cổ Vật – gia truyền từ 1955, thẩm định cổ vật và tư vấn sưu tầm. Chia sẻ kiến thức, câu chuyện về cổ vật và văn hoá Việt cùng quý nhà sưu tầm.

    Bài viết liên quan

    Biểu Tượng Ngôi Sao Trên Mặt Trống Đồng Đông Sơn

    Biểu Tượng Ngôi Sao Trên Mặt Trống Đồng Đông Sơn

    Trung tâm của mặt trống đồng Đông Sơn thường xuất hiện một hình ngôi sao có từ 8 đến 14 cánh. Đây là hình ảnh nổi bật và quan trọng nhất, đại diện cho mặt trời – biểu tượng tối cao trong tự nhiên. Người xưa tin rằng mặt trời mang đến ánh sáng, năng lượng và sự sống, vì vậy họ dành sự tôn kính đặc biệt cho hình ảnh này. Việc đặt ngôi sao ở vị trí trung tâm phản ánh lòng biết ơn sâu sắc của cư dân Đông Sơn đối với thiên nhiên.
    Xem chi tiết
    Tửu Cụ Việt: Tự Hào Nét Riêng

    Tửu Cụ Việt: Tự Hào Nét Riêng

    Trong dụng cụ bốn món ăn chơi với rượu – chè – trầu – thuốc, đồ phục vụ uống rượu (tửu cụ) do người Việt chế tác là phong phú và đa dạng hơn cả. Việc tiếp nối cũng liền mạch qua thời kỳ, vùng miền, hợp thành môn chơi tửu cụ đầy hấp dẫn.
    Xem chi tiết
    Gốm Cổ Việt Nam – Những Hằng Số Văn Hóa

    Gốm Cổ Việt Nam – Những Hằng Số Văn Hóa

    Nói lên sự khắc họa gốm cổ Việt Nam như một giá trị văn hóa bền bỉ của dân tộc, phản ánh đời sống dân gian, tâm thức người Việt và vẻ đẹp mộc mạc, giản dị được gìn giữ qua hàng nghìn năm lịch sử.
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 1 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 1 )

    Không biết chính xác tự bao giờ, hoa sen - loài hoa đẹp mang nhiều ý nghĩa thâm thúy đã đi vào tâm tưởng của người Việt
    Xem chi tiết
    Chim Lạc Trên Trống Đồng Đông Sơn.

    Chim Lạc Trên Trống Đồng Đông Sơn.

    Chim dang cánh bay trên mặt trống là chim Lạc và là vật tổ của văn hóa Đông Sơn
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 2 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 2 )

    Khám phá vai trò độc đáo của hoa sen trong nền văn minh Đại Việt, từ những công trình kiến trúc chùa tháp thời Lý – Trần đến nghệ thuật gốm sứ truyền thống. Sen không chỉ là hình ảnh trang trí mà còn là biểu tượng tinh thần, hiện diện trong các phù điêu, bệ tượng, đá kê chân cột, và trên những sản phẩm gốm men ngọc, gốm hoa nâu với kỹ thuật khắc, đắp nổi tinh xảo.
    Xem chi tiết
    Trường Kỷ Trong Nội Thất Truyền Thống Việt Nam

    Trường Kỷ Trong Nội Thất Truyền Thống Việt Nam

    Trường kỷ là món nội thất gắn bó với kiến trúc nhà Việt qua nhiều thế hệ, vừa mang tính ứng dụng cao, vừa thể hiện tinh thần hiếu khách, phong cách sống và địa vị của gia chủ.
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 3 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 3 )

    Sen trên gốm Chu Đậu Nét Lam Và Hồn Sen: Biểu Tượng Văn Hóa Trên Gốm Chu Đậu Việt Nam
    Xem chi tiết
    Trống Đồng Đông Sơn - Tinh Hoa Văn Hóa Việt Cổ

    Trống Đồng Đông Sơn - Tinh Hoa Văn Hóa Việt Cổ

    Trong toàn bộ hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, trống đồng là loại hình nổi bật nhất, vừa có giá trị khảo cổ, vừa có giá trị biểu tượng. Trống đồng không chỉ là nhạc khí dùng trong nghi lễ, lễ hội hay sinh hoạt cộng đồng, mà còn là hiện vật kết tinh trình độ luyện kim, nghệ thuật tạo hình, tín ngưỡng nông nghiệp và quyền lực xã hội của cư dân Việt cổ. Từ bao đời nay, trống đồng Đông Sơn đã được xem là biểu tượng thiêng liêng của văn hóa Việt Nam, gắn với văn minh sông Hồng và thời kỳ
    Xem chi tiết
    Thạp Đồng Đông Sơn - Bản Sắc Của Văn Hóa Việt Cổ

    Thạp Đồng Đông Sơn - Bản Sắc Của Văn Hóa Việt Cổ

    Trong hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, thạp đồng là một loại hình rất đáng chú ý. Nếu trống đồng thường được nhắc đến như biểu tượng lớn nhất của văn minh Đông Sơn, thì thạp đồng lại cho thấy một phương diện khác: đời sống sinh hoạt, nghi lễ, tín ngưỡng và khả năng chế tác đồ đồng tinh xảo của cư dân Việt cổ. Thạp đồng không chỉ là đồ chứa. Ở nhiều trường hợp, nó còn là lễ khí, vật phẩm tùy táng, biểu tượng của địa vị xã hội và là nơi lưu giữ nhiều lớp thông tin về đời sống Đông Sơn.
    Xem chi tiết

    Bình luận

    0

    Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận!

    Gửi bình luận của bạn

    Gửi bình luận

    Lịch cát tường

    Thứ Năm, 23/05/2024

    16

    Tháng 4 (Âm) - Giáp Thìn

    "Ngày lành tháng tốt, bách sự hanh thông"

    Đăng ký tư vấn

    Sưu tầm đúng – Giữ trọn giá trị

    Để lại số điện thoại để được chuyên gia Lão Cổ Vật tư vấn sưu tầm và thẩm định cổ vật.

    Nội dung chính
      Lão Cổ Vật
      古
      Khách hàng và hoạt động

      Album Lão Cổ Vật

      Những khoảnh khắc giao lưu cùng khách hàng, nhà sưu tầm và các phiên chợ đồ xưa – nơi mỗi tác phẩm tìm được chủ nhân xứng đáng.

      Tất cả
      Không gian
      Giao lưu
      Phiên chợ
      Bộ trường kỷ gỗ lim
      Không gian

      Bộ trường kỷ gỗ lim

      Bộ trường kỷ gỗ lim cổ điển Lão Cổ Vật bài trí cho không gian studio của khách hàng.

      Giao lưu Đại sứ quán
      Giao lưu

      Giao lưu Đại sứ quán

      Lão Cổ Vật giao lưu, giới thiệu văn hoá cổ vật Việt cùng Đại sứ quán Ả Rập.

      Phiên chợ Viềng
      Phiên chợ

      Phiên chợ Viềng

      Gian hàng đồ xưa của Lão Cổ Vật tại phiên chợ Viềng đầu xuân.

      Thư pháp chữ Phật Tâm
      Không gian

      Thư pháp chữ Phật Tâm

      Tranh thư pháp chữ Phật Tâm trang trí trong không gian phòng khách nhà khách hàng.

      Nhà sưu tầm ghé thăm
      Giao lưu

      Nhà sưu tầm ghé thăm

      Các nhà sưu tầm quốc tế sang giao lưu, thưởng lãm tác phẩm tại Lão Cổ Vật.

      Gian hàng Tết Hàng Lược
      Phiên chợ

      Gian hàng Tết Hàng Lược

      Gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại chợ hoa Hàng Lược, điểm hẹn quen thuộc mỗi dịp xuân về.

      Tác phẩm sơn thiếp vàng
      Không gian

      Tác phẩm sơn thiếp vàng

      Bộ tác phẩm sơn thiếp vàng trang trí tại nhà khách hàng, trang nghiêm và ấm cúng.

      Thưởng trà cùng huynh đệ
      Giao lưu

      Thưởng trà cùng huynh đệ

      Huynh đệ ghé thăm, thưởng trà và đàm đạo về cổ vật tại Lão Cổ Vật.

      Khách quốc tế thăm gian hàng Tết
      Phiên chợ

      Khách quốc tế ghé thăm

      Khách nước ngoài thăm quan gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại phố Hàng Lược.

      Xem thêm hoạt động

      Góc sưu tầm Lão Cổ Vật

      Kiến Thức Sưu Tầm

      Học cách phân biệt đồ cổ, đồ giả cổ và thẩm định giá trị cổ vật cùng các chuyên gia Lão Cổ Vật.

      Đăng ký nhận thông tin mới nhất

      Bài viết mới về cổ vật, kiến thức thẩm định và tác phẩm mới từ Lão Cổ Vật gửi thẳng tới bạn.

      Khám Phá Thế Giới Động Vật Phong Phú Trên Cổ Vật Đông Sơn
      07-11-2026Th07-11-2026

      Khám Phá Thế Giới Động Vật Phong Phú Trên Cổ Vật Đông Sơn

      Hình ảnh các loài động vật được tạo tác sinh động trên cổ vật của nền văn hóa Đông Sơn là minh chứng cho lối sống gần gũi với thiên nhiên của người Việt cổ.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Điêu Khắc: Dấu Ấn Bất Diệt Của Văn Minh Nhân Loại
      07-11-2026Th07-11-2026

      Điêu Khắc: Dấu Ấn Bất Diệt Của Văn Minh Nhân Loại

      Từ những khối đá thô sơ đến nét chạm đầy tinh tế, nghệ thuật điêu khắc âm thầm ghi dấu bước chân nhân loại qua từng thời kỳ.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Áo Dài Xưa Qua Bưu Ảnh Cổ
      07-11-2026Th07-11-2026

      Áo Dài Xưa Qua Bưu Ảnh Cổ

      Nhìn người xưa trong trang phục áo dài năm thân – thuộc loại áo thụ lĩnh (cổ tròn dựng đứng) từ vua, quan, cho đến nam phụ lão ấu thứ dân trông đều thật đẹp, biểu đạt trọn vẹn thần thái và sự trang trọng của chiếc áo dài rất Việt này. Để tìm lại quá khứ vàng son của tà áo năm thân, những bưu ảnh cổ có niên đại cả trăm năm giúp chúng ta ngược thời gian trở về quá vãng.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Bảo Vật Quốc Gia Việt Nam: Mộ Thuyền Việt Khê
      07-11-2026Th07-11-2026

      Bảo Vật Quốc Gia Việt Nam: Mộ Thuyền Việt Khê

      Mộ thuyền là một trong những táng tục đặc trưng của văn hóa Đông Sơn. Cho đến nay, mộ thuyền đã được phát hiện trong nhiều di tích Đông Sơn, cung cấp những tư liệu quý báu cho chúng ta tìm hiểu về tính chất cũng như các mối quan hệ của văn hóa nổi tiếng này. Một trong những phát hiện sớm nhất và quan trọng nhất về mộ thuyền trong văn hóa Đông Sơn đó là ngôi mộ Việt Khê (mộ số 2 - M2).
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Mỹ Thuật Chạm Khắc Gỗ Tại Nhà Cổ Trần Công Vàng
      07-11-2026Th07-11-2026

      Mỹ Thuật Chạm Khắc Gỗ Tại Nhà Cổ Trần Công Vàng

      Những chi tiết trang trí bằng gỗ tựa như tác phẩm điêu khắc, làm bừng sức sống cho không gian xưa, như góp nhặt lại chất Á Đông và những tâm tư, tình cảm của chủ nhân phong lưu thanh nhã.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết

      @laocovat

      Thưởng ngoạn cổ vật cùng Lão Cổ Vật

      Những thước phim ngắn về thẩm định, sưu tầm và thưởng ngoạn cổ vật từ kênh TikTok Lão Cổ Thẩm Định cổ vật – gia truyền từ 1955.

      Ghè – Liễn men lam thế kỷ 19

      Góc trưng bày tại tiệm Lão Cổ Vật

      Ngũ Long Quần Hội – đôi chóe đồng khảm tam khí

      Lân Vương Đại Nghiệp Diên Miên – tác phẩm độc bản

      Nhận biết đồ cổ qua lớp men đáy

      Sứ men lam thời Thanh thế kỷ 18

      Đồ cổ Nhập môn Thực chiến – bài phân tích của học viên

      Khi cổ vật trở thành linh hồn không gian sống

      Lão Cổ Vật

      Địa chỉ

      332B Âu Cơ, Hồng Hà, Hà Nội

      Lão Cổ Vật Antique Since 1955

      Khởi nguồn từ năm 1955, Lão Cổ Vật là nơi chia sẻ thông tin thị trường cổ vật và nghệ thuật, giúp các nhà sưu tầm khám phá, mua bán, tài trợ và gửi giao lưu các tác phẩm quý hiếm.

      Thông tin tài khoản: STK 0541007007007 – Nguyễn Duy Tuấn – Vietcombank chi nhánh Long Biên.

      Facebook Lão Cổ Vật
      YouTube Lão Cổ Vật
      Zalo Lão Cổ Vật
      Email Lão Cổ Vật

      Đăng ký nhận tư vấn

      Bản đồ

      © 2026 Lão Cổ Vật Antique. Thẩm định cổ vật – Tư vấn sưu tầm – Gia truyền từ 1955.

      098.13.02468