Cao Thủ Cầm Đồ Xem Như Thế Nào?

 

Cao thủ cầm đồ xem như thế nào?

Cao thủ cầm đồ cổ để xem như thế nào? Có một chi tiết tưởng chừng rất nhỏ, nhưng đôi khi chỉ cần nhìn cách một người nâng một món cổ vật lên, người có kinh nghiệm đã phần nào biết được người ấy là người mới chơi hay đã sưu tầm đồ cổ lâu năm.

Kính thưa quý chư vị, trong giới sưu tầm có một nguyên tắc rất quan trọng khi cầm và xem đồ cổ: không bao giờ được xách một chiếc bình, lộc bình hay lọ cao bằng phần cổ của nó.

Vậy lý do là vì sao?

Vì sao không được cầm cổ bình để nâng đồ cổ?

Với kỹ thuật chế tạo ngày xưa, kể cả một số phương pháp chế tác hiện nay, khi vuốt những chiếc bình, lộc bình hay lọ cao, người thợ nhiều khi không tạo toàn bộ hiện vật thành một khối liền.

Ảnh: Lộc bình Phu Thê Tương Đắc men xanh trắng.Lão Cổ Vật

Phần thân được làm riêng, phần cổ được làm riêng, sau đó hai bộ phận mới được ghép lại với nhau. Vì vậy, tại vị trí tiếp giáp giữa cổ và thân bình sẽ tồn tại một đường nối.

Trải qua một vài trăm năm, dưới tác động của thời gian, cốt gốm và phần mối nối đều có quá trình lão hóa nhất định. Độ liên kết giữa hai bộ phận vì thế có thể không còn giống như khi món đồ mới được chế tác.

Tất nhiên, xác suất xảy ra sự cố không phải quá cao. Bình thường cầm lên có thể chẳng có vấn đề gì. Nhưng nếu chúng ta cầm trực tiếp vào cổ bình rồi nâng toàn bộ tác phẩm lên, trọng lượng của phần thân sẽ tác động vào chính vị trí tiếp giáp giữa cổ và thân.

Khi ấy sẽ tồn tại xác suất mối nối bị bung ra.

Mà chuyện này chỉ cần xảy ra một lần thôi thì món đồ có thể vỡ, hỏng và gây ra tổn thất không thể lấy lại được.

Cao thủ cầm đồ cổ như thế nào?

Nguyên tắc trọng yếu khi nâng một tác phẩm đồ cổ là: bao giờ chúng ta cũng phải đỡ từ phía dưới.

Trước tiên, hơi nghiêng tác phẩm để đưa tay xuống dưới. Một tay đỡ chắc vào phần chân đế hoặc đáy, tay còn lại giữ thân để ổn định hiện vật, sau đó mới từ từ nâng toàn bộ tác phẩm lên.

Đấy mới là cách cầm chuẩn đối với một món đồ cổ.

Thế nên, đôi khi đi xem đồ, chỉ cần quan sát cách một người cầm tác phẩm lên để ngắm, để xem và nghiên cứu, người có kinh nghiệm đã phần nào nhận ra được người này đã có kinh nghiệm sưu tầm hay chưa, chơi lâu hay mới chơi.

Nhìn đường nối để hiểu vì sao phải cầm đúng cách

Ảnh:  Thân Bình Lộc bình Phu Thê Tương Đắc men xanh trắng. Lão Cổ Vật

Những chiếc bình khoảng hơn 100 năm tuổi có thể vẫn còn tương đối chắc chắn. Nhưng trong thế giới đồ cổ, chúng ta còn gặp những món đã trải qua 300 năm, 500 năm, thậm chí 700 năm.

Đặc biệt, với một số món đồ gốm có nhiệt độ nung thấp, phần cốt tương đối mềm, thì việc cầm trực tiếp vào những bộ phận dễ tổn thương càng phải kiêng kỵ hơn nữa.

Không chỉ đồ cổ lớn mới phải cẩn thận

Nguyên tắc này không chỉ áp dụng với những chiếc bình, chiếc lọ to và cao.

Kể cả với những món đồ gốm nhỏ, chúng ta cũng không bao giờ cầm vào phần miệng rồi nhấc cả món đồ lên.

Cách đúng vẫn là hơi nghiêng hiện vật, đưa tay xuống đỡ phần chân phía dưới, sau đó mới nâng cả tác phẩm lên. Khi xem xong, quá trình đặt món đồ xuống cũng cần thực hiện nhẹ nhàng và chắc chắn.

Có những bác sưu tầm lớn tuổi, chơi đồ lâu năm và đặc biệt quý đồ. Nếu chúng ta đến nhà các bác ấy mà cầm một món cổ vật bằng một tay, xách vào miệng hay cổ rồi nhấc lên, thì có khi lần sau chúng ta sẽ không còn được cầm vào đồ của các bác ấy nữa đâu.

Bởi chỉ riêng cách cầm ấy đã phần nào cho thấy chúng ta chưa thực sự hiểu về đồ cổ, chưa biết cách cầm, cách xem và cách nghiên cứu một hiện vật.

Cách cầm đồ cũng thể hiện thái độ của người chơi

Nếu nói nghiêm trọng hơn một chút, việc cầm đồ cổ không đúng cách còn cho thấy chúng ta chưa thực sự trân trọng một tác phẩm đã trải qua vài trăm, thậm chí vài nghìn năm để tồn tại đến ngày hôm nay.

Người chơi đồ cổ lâu năm thường rất cẩn thận trong những chi tiết tưởng như nhỏ nhất.

Bởi một món cổ vật có thể đã đi qua chiến tranh, thiên tai, những lần đổi chủ và biết bao biến động của lịch sử để tồn tại đến tay chúng ta. Nếu chỉ vì một động tác bất cẩn trong vài giây mà khiến hiện vật bị hư hỏng thì thực sự rất đáng tiếc.

Ảnh: Trôn Bình Lộc bình Phu Thê Tương Đắc men xanh trắng. Lão Cổ Vật

Nội dung hôm nay rất ngắn thôi, nhưng lại nói lên một điều kiêng kỵ quan trọng khi cầm và xem đồ cổ, đồng thời cũng có thể coi là một quy định ngầm trong giới sưu tầm cổ vật.

Chỉ một động tác cầm đồ tưởng chừng rất nhỏ, nhưng đôi khi người có kinh nghiệm nhìn vào đã biết chúng ta hiểu đồ, chơi đồ và trân trọng cổ vật đến đâu.

Lão Cổ Vật