Chầy Trưởng Hay Đại Cục Là Món Đồ Thế Nào?

Kính thưa quý chư vị, chúng ta lại quay trở lại với series video chia sẻ về những thuật ngữ và tiếng lóng trong giới đồ cổ, cổ vật. Hôm nay, chúng ta cùng đến với cụm từ "chầy trưởng".

Thông thường, từ chầy trưởng dùng để nói đến một món đồ mang tính chất đại cục, quý và đặc biệt trong một bộ sưu tập, trong một không gian sưu tầm hay trong showroom của một nhà sưu tầm. Đó là những món đồ có ý nghĩa đặc biệt, mà về cơ bản, độ quý hiếm và giá trị kinh tế của nó rất cao.

Đỉnh đồng Nguyễn Thịnh Khí Nghê. Ảnh: Lão Cổ Vật

Tuy nhiên, chầy trưởng không phải là một món đồ cụ thể nào cả. Nó phụ thuộc vào từng bộ sưu tập. Kích thước có thể lớn, cũng có thể nhỏ, nhưng điều quan trọng là phải quý hiếm và đặc biệt.

Về mặt thị giác, thông thường những món đồ chầy trưởng hay đồ đại cục thường có kích thước tương đối lớn hoặc độ đặc sắc mỹ thuật nổi trội, để chỉ cần nhìn vào là đã tạo được hiệu ứng thẩm mỹ rất mạnh.

Đó chính là ý nghĩa của cụm từ chầy trưởng, hay còn gọi là đồ đại cục.

Ví dụ, trong bộ sưu tập của tại hạ có một chiếc đỉnh đồng mà tại hạ có thể coi là món chầy trưởng của dòng đỉnh đồng. Chiếc đỉnh này chỉ cao khoảng 71 cm, cũng là kích thước bình thường trong dòng đỉnh đồng. Nhưng tại hạ đặc biệt quý nó bởi đây là một đỉnh đồng Nguyễn bát giác, ten đồng 

màu vỏ cua đẹp, lành lặn, hoàn hảo, complê tất cả. Điểm đặc biệt là các cạnh bát giác chạy liên tục từ phần miệng đỉnh xuống thân rồi kéo dài đến tận chân đế.

Tác giả cùng Trống đồng Đông Sơn 53cm. Ảnh: Lão Cổ Vật

Trong hàng trăm chiếc đỉnh đồng, may ra chúng ta mới gặp được một chiếc đỉnh bát giác như thế này. Rất hiếm. Về mặt thẩm mỹ, nó đã đặc biệt và khác lạ. Còn về mặt kỹ thuật, để chế tạo được một tác phẩm như vậy cũng là điều rất hiếm có.

Đó là một ví dụ về món đồ vừa quý hiếm, vừa đặc biệt khi nói đến dòng đỉnh đồng. Vậy nên, nếu một bộ sưu tập về đỉnh đồng hay đồ đồng sở hữu những món như vậy thì thông thường chúng ta có thể gọi đó là món đồ chầy trưởng hay món đồ đại cục.

Đây chỉ là cách hiểu mang tính tương đối của cụm từ này, chứ hoàn toàn không có một quy định rõ ràng thế nào là đại cục, thế nào là chầy trưởng.

Hôm nay cũng là một video ngắn chia sẻ với quý chư vị về một tiếng lóng, một thuật ngữ trong giới đồ cổ, đồ xưa và giới sưu tầm, để khi đi đâu nghe thấy hoặc đọc ở đâu đó, chúng ta có thể hiểu được ý nghĩa của nó.

Cũng giống như cụm từ "giao lưu". Ngày xưa, khi tại hạ mới vào nghề, nghe mọi người nói "giao lưu" thì mình cũng chưa hiểu lắm, bởi lúc đó còn ít va chạm với giới sưu tầm. Sau này mới biết, "giao lưu" thường được dùng để chỉ việc trao đổi hoặc mua bán đồ với nhau.

Bình vôi Lục Lê TK 16-17 cao 19cm. Ảnh: Lão Cổ Vật

Xin cảm ơn quý chư vị đã bớt chút thời gian lắng nghe phần chia sẻ ngày hôm nay của tại hạ.

Nếu có thời gian, xin kính mời quý chư vị ghé Tiệm Lão Cổ Vật. Chúng ta sẽ cùng nhau thưởng trà hàn huyên, ngắm đồ và chia sẻ về thú vui, thú chơi này.

Xin cảm ơn quý chư vị. Xin chào và hẹn gặp lại.

Giám tuyển Nguyễn Duy Tuấn

Tiệm Lão Cổ Vật