Sửa trang
Thời gian render trang: 23/11/2026 05:30:52.876

Đặc Trưng Đồ Sứ Lam Hoa Thời Kỳ Cuối Nhà MInh

07-11-2026Tác giả:Lão Cổ VậtLượt xem:0

    Giai đoạn cuối triều Minh

    Hôm nay, chúng ta tiếp tục tìm hiểu về đồ sứ hoa lam giai đoạn cuối triều Minh.

    Từ các triều Gia Tĩnh, Long Khánh trở về sau, chế độ “quan đáp dân thiêu” – quan diêu giao hoặc thuê dân diêu đảm nhận việc nung tạo – được thực thi. Nhờ đó, trình độ chế tác sứ của các lò dân gian được nâng cao đáng kể, sản xuất được một số dòng đồ sứ hoa lam cao cấp, có thai và men chế tác tinh tế. Đồng thời, dân diêu cũng dần phá vỡ những quy định của triều đình đối với đề tài và hoa văn trang trí trên đồ sứ.

    Gia Tĩnh

    Dưới triều Gia Tĩnh, quan diêu Cảnh Đức Trấn bắt đầu thực hiện chế độ “quan đáp dân thiêu”. Kỹ thuật chế tác của dân diêu nhờ đó được nâng cao; sự khác biệt giữa đồ quan diêu và dân diêu không còn quá rõ rệt.

    Triều Gia Tĩnh từng sử dụng ba loại thanh liệu gồm: Pha Đường thanh sản xuất tại Đông Bình, Thạch Tử thanh sản xuất tại Thụy Châu và Hồi thanh có nguồn gốc từ Tây Vực.

    Hoa lam phát sắc xanh biếc đậm, trong lam ánh tím, rực rỡ và nồng đậm. Đây cũng được xem là sắc độ thượng hạng nhất của hoa lam Gia Tĩnh.

    Bề mặt men đồ hoa lam Gia Tĩnh sáng bóng và nhuận. Lớp men trong có sắc xanh xám, thấp thoáng những gợn nhẹ như sóng nước. Đáy khí vật phần lớn được phủ men lượng thanh; một số hiện vật có phần miệng quét men tương vàng.

    Long Khánh

    Đồ sứ hoa lam thời Long Khánh tương đối gần với phong cách triều Gia Tĩnh. Về tạo hình, loại khí vật mang đặc trưng nổi bật là ấm quai xách trang trí đoàn long văn.

    Khí vật kích thước lớn tương đối hiếm, phần nhiều là bát, đĩa và các loại đồ dùng nhỏ. Loại hình khí vật ngày càng phong phú, xuất hiện vò lục phương, vò múi dưa, hộp lồng nhiều tầng và nhiều kiểu dáng khác. Những loại hình này vừa kế thừa Gia Tĩnh, vừa mang đặc điểm riêng của Long Khánh.

    Đồ án trang trí thời Long Khánh về cơ bản tiếp nối triều trước, nhưng khí thế phóng khoáng hơn, ý họa tiêu sái và bố cục thưa thoáng. Kỹ thuật hội họa chủ yếu sử dụng lối đơn tuyến bình đồ – dùng một nét viền rồi tô phẳng màu bên trong. Phần tô màu tương đối quy củ, hiếm khi tràn ra ngoài đường biên hoa văn.

    Vạn Lịch

    Dưới triều Vạn Lịch, những yếu tố ban đầu của kinh tế tư bản bắt đầu manh nha, kinh tế xã hội có bước phát triển nhất định.

    Do nhu cầu của tầng lớp thượng lưu đối với đồ sứ tinh phẩm ngày càng tăng, đồng thời lệnh cấm biển được bãi bỏ, sản lượng đồ sứ gia tăng mạnh. Đồ hoa lam thời kỳ này có chủng loại phong phú, số lượng rất lớn; đồng thời xuất hiện dòng sứ ngoại tiêu được sản xuất chuyên biệt để phục vụ hoạt động xuất khẩu.

    Từ năm Vạn Lịch thứ 24, các lò bắt đầu sử dụng Chiết liệu – thanh liệu sản xuất tại Chiết Giang – kết hợp với kỹ thuật chế tác mới. Chất lượng phát sắc của hoa lam nhanh chóng được cải thiện.

    Hoa lam có sắc xanh biếc, u lam; trong màu lam hơi ánh xám và thường xuất hiện hiện tượng loang tán. Tổng thể sắc điệu mang cảm giác trầm tĩnh.

    Bố cục trang trí trên đồ hoa lam Vạn Lịch thường dày đặc. Phần lớn khí vật sử dụng phương pháp trang trí phân thành nhiều tầng, mỗi tầng đều có nội dung phong phú. Một số đồ sứ hoa lam còn kết hợp hoa văn chạm thủng, tạo nên phong cách riêng biệt.

    Thiên Khải

    Triều Thiên Khải là một giai đoạn nhiều biến động vào cuối thời Minh. Quan diêu Cảnh Đức Trấn dần suy thoái; đến thời Sùng Trinh, hoạt động sản xuất tại quan diêu bị đình chỉ.

    Tuy nhiên, dưới tác động của số lượng lớn đơn hàng xuất khẩu, đồ sứ hoa lam dân diêu lại phát triển theo hướng đa dạng, hình thành nhiều phong cách và có những sáng tạo đáng kể.

    Đặc trưng thời đại của đồ Thiên Khải là số lượng khí vật lớn dần giảm xuống. Độ quy chỉnh của sản phẩm có phần kém hơn trước, trong khi các loại khí vật nhỏ ngày càng nhiều và được chế tác tinh tế hơn.

    Triều Thiên Khải sử dụng thanh liệu cobalt Thạch Tử thanh, tạo nên nhiều sắc độ hoa lam khác nhau. Có loại tiếp nối phong cách hoa lam đạm miêu của thời Vạn Lịch; cũng có loại phát sắc tinh khiết, tươi sáng hoặc đậm nồng.

    Những đặc điểm này thể hiện rõ tính chất giao thời giữa Minh và Thanh, đồng thời mở ra một phong khí mới cho nghệ thuật hoa lam các đời sau. Hoa văn trang trí trên đồ Thiên Khải cũng bộc lộ dấu ấn chịu ảnh hưởng từ phong cách Nhật Bản.

    Sùng Trinh

    Dưới triều Sùng Trinh, quốc thế suy vi. Quan diêu Cảnh Đức Trấn rơi vào tình trạng đình phế, chỉ còn dân diêu tiếp tục sản xuất; chất lượng chế tác đồ sứ vì vậy suy giảm rõ rệt.

    Đồ hoa lam Sùng Trinh sử dụng cao lanh để tạo thai. Phần lớn thai chất thô và xốp, màu thai trắng xám. Thai cốt nhìn chung khá dày; tuy nhiên, một số ít sản phẩm có thai nhẹ, mỏng và mức độ sứ hóa tương đối cao.

    Đồ sứ hoa lam thời kỳ này ưa sử dụng kỹ thuật ám hoa để trang trí. Đề tài trang trí rất phong phú, phần lớn hoa văn và đồ án đều mang ý nghĩa biểu tượng.

    Trong đó, sơn thủy nhân vật là đề tài xuất hiện phổ biến nhất. Nội dung tranh giàu hơi thở đời sống, phản ánh sinh động cảnh vật và sinh hoạt xã hội đương thời.

    Vẻ đẹp của hoa lam đã đạt đến sự phong phú tột bậc của sắc màu dân tộc. Có thể nói, triều Minh là thời đại hoàng kim của đồ sứ hoa lam Trung Quốc. Sức hấp dẫn nghệ thuật của hoa lam thời Minh đã làm say mê biết bao thế hệ người chơi và nhà sưu tầm từ xưa đến nay, đồng thời không ngừng được hậu thế trân trọng và tôn sùng.

     

     

    Dịch và sưu tầm: Lão Cổ Vật

    Tác giả: 知乎用户gOj66e

    Nguồn: Zhihu

    ĐN
    Giới thiệu tác giảLão Cổ Vật

    Lão Cổ Vật – gia truyền từ 1955, thẩm định cổ vật và tư vấn sưu tầm. Chia sẻ kiến thức, câu chuyện về cổ vật và văn hoá Việt cùng quý nhà sưu tầm.

    Bài viết liên quan

    Biểu Tượng Ngôi Sao Trên Mặt Trống Đồng Đông Sơn

    Biểu Tượng Ngôi Sao Trên Mặt Trống Đồng Đông Sơn

    Trung tâm của mặt trống đồng Đông Sơn thường xuất hiện một hình ngôi sao có từ 8 đến 14 cánh. Đây là hình ảnh nổi bật và quan trọng nhất, đại diện cho mặt trời – biểu tượng tối cao trong tự nhiên. Người xưa tin rằng mặt trời mang đến ánh sáng, năng lượng và sự sống, vì vậy họ dành sự tôn kính đặc biệt cho hình ảnh này. Việc đặt ngôi sao ở vị trí trung tâm phản ánh lòng biết ơn sâu sắc của cư dân Đông Sơn đối với thiên nhiên.
    Xem chi tiết
    Tửu Cụ Việt: Tự Hào Nét Riêng

    Tửu Cụ Việt: Tự Hào Nét Riêng

    Trong dụng cụ bốn món ăn chơi với rượu – chè – trầu – thuốc, đồ phục vụ uống rượu (tửu cụ) do người Việt chế tác là phong phú và đa dạng hơn cả. Việc tiếp nối cũng liền mạch qua thời kỳ, vùng miền, hợp thành môn chơi tửu cụ đầy hấp dẫn.
    Xem chi tiết
    Gốm Cổ Việt Nam – Những Hằng Số Văn Hóa

    Gốm Cổ Việt Nam – Những Hằng Số Văn Hóa

    Nói lên sự khắc họa gốm cổ Việt Nam như một giá trị văn hóa bền bỉ của dân tộc, phản ánh đời sống dân gian, tâm thức người Việt và vẻ đẹp mộc mạc, giản dị được gìn giữ qua hàng nghìn năm lịch sử.
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 1 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 1 )

    Không biết chính xác tự bao giờ, hoa sen - loài hoa đẹp mang nhiều ý nghĩa thâm thúy đã đi vào tâm tưởng của người Việt
    Xem chi tiết
    Chim Lạc Trên Trống Đồng Đông Sơn.

    Chim Lạc Trên Trống Đồng Đông Sơn.

    Chim dang cánh bay trên mặt trống là chim Lạc và là vật tổ của văn hóa Đông Sơn
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 2 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 2 )

    Khám phá vai trò độc đáo của hoa sen trong nền văn minh Đại Việt, từ những công trình kiến trúc chùa tháp thời Lý – Trần đến nghệ thuật gốm sứ truyền thống. Sen không chỉ là hình ảnh trang trí mà còn là biểu tượng tinh thần, hiện diện trong các phù điêu, bệ tượng, đá kê chân cột, và trên những sản phẩm gốm men ngọc, gốm hoa nâu với kỹ thuật khắc, đắp nổi tinh xảo.
    Xem chi tiết
    Trường Kỷ Trong Nội Thất Truyền Thống Việt Nam

    Trường Kỷ Trong Nội Thất Truyền Thống Việt Nam

    Trường kỷ là món nội thất gắn bó với kiến trúc nhà Việt qua nhiều thế hệ, vừa mang tính ứng dụng cao, vừa thể hiện tinh thần hiếu khách, phong cách sống và địa vị của gia chủ.
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 3 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 3 )

    Sen trên gốm Chu Đậu Nét Lam Và Hồn Sen: Biểu Tượng Văn Hóa Trên Gốm Chu Đậu Việt Nam
    Xem chi tiết
    Trống Đồng Đông Sơn - Tinh Hoa Văn Hóa Việt Cổ

    Trống Đồng Đông Sơn - Tinh Hoa Văn Hóa Việt Cổ

    Trong toàn bộ hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, trống đồng là loại hình nổi bật nhất, vừa có giá trị khảo cổ, vừa có giá trị biểu tượng. Trống đồng không chỉ là nhạc khí dùng trong nghi lễ, lễ hội hay sinh hoạt cộng đồng, mà còn là hiện vật kết tinh trình độ luyện kim, nghệ thuật tạo hình, tín ngưỡng nông nghiệp và quyền lực xã hội của cư dân Việt cổ. Từ bao đời nay, trống đồng Đông Sơn đã được xem là biểu tượng thiêng liêng của văn hóa Việt Nam, gắn với văn minh sông Hồng và thời kỳ
    Xem chi tiết
    Thạp Đồng Đông Sơn - Bản Sắc Của Văn Hóa Việt Cổ

    Thạp Đồng Đông Sơn - Bản Sắc Của Văn Hóa Việt Cổ

    Trong hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, thạp đồng là một loại hình rất đáng chú ý. Nếu trống đồng thường được nhắc đến như biểu tượng lớn nhất của văn minh Đông Sơn, thì thạp đồng lại cho thấy một phương diện khác: đời sống sinh hoạt, nghi lễ, tín ngưỡng và khả năng chế tác đồ đồng tinh xảo của cư dân Việt cổ. Thạp đồng không chỉ là đồ chứa. Ở nhiều trường hợp, nó còn là lễ khí, vật phẩm tùy táng, biểu tượng của địa vị xã hội và là nơi lưu giữ nhiều lớp thông tin về đời sống Đông Sơn.
    Xem chi tiết

    Bình luận

    0

    Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận!

    Gửi bình luận của bạn

    Gửi bình luận

    Lịch cát tường

    Thứ Năm, 23/05/2024

    16

    Tháng 4 (Âm) - Giáp Thìn

    "Ngày lành tháng tốt, bách sự hanh thông"

    Đăng ký tư vấn

    Sưu tầm đúng – Giữ trọn giá trị

    Để lại số điện thoại để được chuyên gia Lão Cổ Vật tư vấn sưu tầm và thẩm định cổ vật.

    Nội dung chính
      Lão Cổ Vật
      古
      Khách hàng và hoạt động

      Album Lão Cổ Vật

      Những khoảnh khắc giao lưu cùng khách hàng, nhà sưu tầm và các phiên chợ đồ xưa – nơi mỗi tác phẩm tìm được chủ nhân xứng đáng.

      Tất cả
      Không gian
      Giao lưu
      Phiên chợ
      Bộ trường kỷ gỗ lim
      Không gian

      Bộ trường kỷ gỗ lim

      Bộ trường kỷ gỗ lim cổ điển Lão Cổ Vật bài trí cho không gian studio của khách hàng.

      Giao lưu Đại sứ quán
      Giao lưu

      Giao lưu Đại sứ quán

      Lão Cổ Vật giao lưu, giới thiệu văn hoá cổ vật Việt cùng Đại sứ quán Ả Rập.

      Phiên chợ Viềng
      Phiên chợ

      Phiên chợ Viềng

      Gian hàng đồ xưa của Lão Cổ Vật tại phiên chợ Viềng đầu xuân.

      Thư pháp chữ Phật Tâm
      Không gian

      Thư pháp chữ Phật Tâm

      Tranh thư pháp chữ Phật Tâm trang trí trong không gian phòng khách nhà khách hàng.

      Nhà sưu tầm ghé thăm
      Giao lưu

      Nhà sưu tầm ghé thăm

      Các nhà sưu tầm quốc tế sang giao lưu, thưởng lãm tác phẩm tại Lão Cổ Vật.

      Gian hàng Tết Hàng Lược
      Phiên chợ

      Gian hàng Tết Hàng Lược

      Gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại chợ hoa Hàng Lược, điểm hẹn quen thuộc mỗi dịp xuân về.

      Tác phẩm sơn thiếp vàng
      Không gian

      Tác phẩm sơn thiếp vàng

      Bộ tác phẩm sơn thiếp vàng trang trí tại nhà khách hàng, trang nghiêm và ấm cúng.

      Thưởng trà cùng huynh đệ
      Giao lưu

      Thưởng trà cùng huynh đệ

      Huynh đệ ghé thăm, thưởng trà và đàm đạo về cổ vật tại Lão Cổ Vật.

      Khách quốc tế thăm gian hàng Tết
      Phiên chợ

      Khách quốc tế ghé thăm

      Khách nước ngoài thăm quan gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại phố Hàng Lược.

      Xem thêm hoạt động

      Góc sưu tầm Lão Cổ Vật

      Kiến Thức Sưu Tầm

      Học cách phân biệt đồ cổ, đồ giả cổ và thẩm định giá trị cổ vật cùng các chuyên gia Lão Cổ Vật.

      Đăng ký nhận thông tin mới nhất

      Bài viết mới về cổ vật, kiến thức thẩm định và tác phẩm mới từ Lão Cổ Vật gửi thẳng tới bạn.

      Khám Phá Thế Giới Động Vật Phong Phú Trên Cổ Vật Đông Sơn
      07-11-2026Th07-11-2026

      Khám Phá Thế Giới Động Vật Phong Phú Trên Cổ Vật Đông Sơn

      Hình ảnh các loài động vật được tạo tác sinh động trên cổ vật của nền văn hóa Đông Sơn là minh chứng cho lối sống gần gũi với thiên nhiên của người Việt cổ.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Điêu Khắc: Dấu Ấn Bất Diệt Của Văn Minh Nhân Loại
      07-11-2026Th07-11-2026

      Điêu Khắc: Dấu Ấn Bất Diệt Của Văn Minh Nhân Loại

      Từ những khối đá thô sơ đến nét chạm đầy tinh tế, nghệ thuật điêu khắc âm thầm ghi dấu bước chân nhân loại qua từng thời kỳ.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Áo Dài Xưa Qua Bưu Ảnh Cổ
      07-11-2026Th07-11-2026

      Áo Dài Xưa Qua Bưu Ảnh Cổ

      Nhìn người xưa trong trang phục áo dài năm thân – thuộc loại áo thụ lĩnh (cổ tròn dựng đứng) từ vua, quan, cho đến nam phụ lão ấu thứ dân trông đều thật đẹp, biểu đạt trọn vẹn thần thái và sự trang trọng của chiếc áo dài rất Việt này. Để tìm lại quá khứ vàng son của tà áo năm thân, những bưu ảnh cổ có niên đại cả trăm năm giúp chúng ta ngược thời gian trở về quá vãng.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Bảo Vật Quốc Gia Việt Nam: Mộ Thuyền Việt Khê
      07-11-2026Th07-11-2026

      Bảo Vật Quốc Gia Việt Nam: Mộ Thuyền Việt Khê

      Mộ thuyền là một trong những táng tục đặc trưng của văn hóa Đông Sơn. Cho đến nay, mộ thuyền đã được phát hiện trong nhiều di tích Đông Sơn, cung cấp những tư liệu quý báu cho chúng ta tìm hiểu về tính chất cũng như các mối quan hệ của văn hóa nổi tiếng này. Một trong những phát hiện sớm nhất và quan trọng nhất về mộ thuyền trong văn hóa Đông Sơn đó là ngôi mộ Việt Khê (mộ số 2 - M2).
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Mỹ Thuật Chạm Khắc Gỗ Tại Nhà Cổ Trần Công Vàng
      07-11-2026Th07-11-2026

      Mỹ Thuật Chạm Khắc Gỗ Tại Nhà Cổ Trần Công Vàng

      Những chi tiết trang trí bằng gỗ tựa như tác phẩm điêu khắc, làm bừng sức sống cho không gian xưa, như góp nhặt lại chất Á Đông và những tâm tư, tình cảm của chủ nhân phong lưu thanh nhã.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết

      @laocovat

      Thưởng ngoạn cổ vật cùng Lão Cổ Vật

      Những thước phim ngắn về thẩm định, sưu tầm và thưởng ngoạn cổ vật từ kênh TikTok Lão Cổ Thẩm Định cổ vật – gia truyền từ 1955.

      Ghè – Liễn men lam thế kỷ 19

      Góc trưng bày tại tiệm Lão Cổ Vật

      Ngũ Long Quần Hội – đôi chóe đồng khảm tam khí

      Lân Vương Đại Nghiệp Diên Miên – tác phẩm độc bản

      Nhận biết đồ cổ qua lớp men đáy

      Sứ men lam thời Thanh thế kỷ 18

      Đồ cổ Nhập môn Thực chiến – bài phân tích của học viên

      Khi cổ vật trở thành linh hồn không gian sống

      Lão Cổ Vật

      Địa chỉ

      332B Âu Cơ, Hồng Hà, Hà Nội

      Lão Cổ Vật Antique Since 1955

      Khởi nguồn từ năm 1955, Lão Cổ Vật là nơi chia sẻ thông tin thị trường cổ vật và nghệ thuật, giúp các nhà sưu tầm khám phá, mua bán, tài trợ và gửi giao lưu các tác phẩm quý hiếm.

      Thông tin tài khoản: STK 0541007007007 – Nguyễn Duy Tuấn – Vietcombank chi nhánh Long Biên.

      Facebook Lão Cổ Vật
      YouTube Lão Cổ Vật
      Zalo Lão Cổ Vật
      Email Lão Cổ Vật

      Đăng ký nhận tư vấn

      Bản đồ

      © 2026 Lão Cổ Vật Antique. Thẩm định cổ vật – Tư vấn sưu tầm – Gia truyền từ 1955.

      098.13.02468