Sửa trang
Thời gian render trang: 23/11/2026 05:30:53.685

Đặc Trưng Đồ Sứ Lam Hoa Thời Kỳ Giữa Nhà MInh

07-11-2026Tác giả:Lão Cổ VậtLượt xem:0

    Phần II: Giai đoạn giữa triều Minh

    Tiếp nối nội dung kỳ trước, chúng ta tiếp tục tìm hiểu những đặc trưng của đồ sứ hoa lam thời Minh.

    Ở giai đoạn giữa triều Minh, sử liệu về quá trình phát triển đồ sứ dưới ba triều Chính Thống, Cảnh Thái và Thiên Thuận tương đối mơ hồ, tồn tại nhiều khoảng trống. Vì vậy, giới nghiên cứu thường gọi đây là “thời kỳ trống” hoặc “thời kỳ hắc ám”.

    Sau niên hiệu Thành Hóa, hoạt động sản xuất tại Ngự diêu xưởng Cảnh Đức Trấn mới được khôi phục toàn diện. Do đó, giai đoạn giữa và cuối triều Minh trở thành một thời kỳ quan trọng trong lịch sử nung tạo gốm sứ Trung Quốc. Chất lượng đồ sứ được nâng cao rõ rệt, nên còn được gọi là “thời kỳ phục hưng của đồ sứ hoa lam”.

    Thời kỳ trống

    Trong gần 30 năm sau niên hiệu Tuyên Đức, quốc thế nhà Minh dần suy yếu, kinh tế đình đốn và xã hội nhiều biến động. Trong hoàn cảnh ấy, ngành chế tác gốm sứ bước vào “thời kỳ trống”, kéo dài qua ba triều Chính Thống, Cảnh Thái và Thiên Thuận.

    Hoạt động sản xuất tại Cảnh Đức Trấn chịu ảnh hưởng nặng nề; trình độ chế tác và phẩm chất đồ sứ đều suy giảm rõ rệt so với các triều trước. Gốm sứ của thời kỳ này phần nào phản ánh chân thực tình hình kinh tế, chính trị và văn hóa của xã hội đương thời.

    Đồ sứ hoa lam thời Chính Thống

    Hoa lam thời Chính Thống chủ yếu sử dụng thanh liệu nội địa, đôi khi có pha trộn Tô Ma Ly thanh.

    Màu hoa lam thường có sắc xanh ánh xám, trầm và tối. Tại những vị trí thanh liệu đọng dày, đôi khi xuất hiện các đốm nâu đen; bề mặt khi sờ có cảm giác gồ ghề, không bằng phẳng. Những chỗ thanh liệu mỏng thường có màu lam xám, cá biệt hơi ánh xanh; hiện tượng loang tán tương đối ít. Tại vị trí men chảy đọng, màu sắc có thể chuyển thành xanh đen.

    Đồ hoa lam thời kỳ này vẫn kế thừa một phần phong cách Tuyên Đức. Sắc lam tương đối đậm, bố cục trang trí có xu hướng dày và kín.

    Đồ sứ hoa lam thời Cảnh Thái

    Cảnh Thái là giai đoạn sa sút nhất trong “thời kỳ trống”. Đồ hoa lam thời kỳ này về cơ bản tiếp nối phong cách của triều Chính Thống.

    Chất thai thô hơn đồ Chính Thống; phần đáy mộc thường có sắc trắng như cát, gọi là bạch sa để. Lớp men tương đối dày, bên trong có nhiều bọt khí nhỏ. Men trắng ánh xanh, mang cảm giác ôn nhu như chất ngọc.

    Một số khí vật có miệng phủ men tương hoặc sử dụng huyền văn men tương kết hợp với hoa lam để trang trí. Men ở mặt trong và mặt ngoài nhìn chung tương đối đồng nhất.

    Thanh liệu chủ yếu là nguyên liệu trong nước, hàm lượng cobalt thấp nên màu sắc và đường nét thể hiện tương đối rõ, đặc biệt thích hợp để miêu tả các đề tài nhân vật và cảnh sinh hoạt.

    Đồ sứ hoa lam thời Thiên Thuận

    Hoa lam thời Thiên Thuận chủ yếu sử dụng thanh liệu nội địa. Màu lam thiên về sắc chàm, gồm hai dạng đậm và nhạt.

    Loại có sắc độ trầm đậm gần với hoa lam Tuyên Đức; loại có màu nhẹ nhàng, thanh nhã lại gần với phong cách hoa lam Thành Hóa.

    Thai cốt thường dày và nặng, phần lớn có màu trắng sạch và độ sứ hóa tốt, tuy nhiên kỹ thuật tu sửa thai còn tương đối thô. Men mịn, bằng phẳng, sáng nhuận và có độ trắng cao. Chất men và màu men ở mặt ngoài, mặt trong cũng như phần đáy khí vật nhìn chung đồng nhất.

    Phong cách hoa văn dần trở nên thanh nhã, bố cục thưa thoáng. Thủ pháp thể hiện tương đối đa dạng, bao gồm cả họa tiết tả thực và hoa văn cách điệu, biến hình.

    Giai đoạn Thành Hóa – Chính Đức

    Ba triều Thành Hóa, Hoằng Trị và Chính Đức là giai đoạn đồ sứ hoa lam phát triển tương đối ổn định.

    Hoa lam Thành Hóa và Hoằng Trị chủ yếu sử dụng loại thanh liệu nội địa gọi là Bình Đẳng thanh. Sắc lam thường ánh xám, màu nhẹ nhàng và mềm mại.

    Sang thời Chính Đức, do sử dụng Thạch Tử thanh kết hợp với Hồi thanh, sắc độ hoa lam trở nên đa dạng hơn. Kiểu dáng khí vật phong phú; hoa văn chữ Ả Rập cũng thường xuyên xuất hiện, trở thành một trong những đặc trưng niên đại đáng chú ý của giai đoạn này.

    Đồ sứ hoa lam thời Thành Hóa

    Đồ sứ hoa lam Thành Hóa có chất thai trắng sạch, mịn chắc; thai cốt thanh tú, nhẹ và mỏng.

    Lớp men trắng nhuận, đầy đặn, có độ bán trong. Khi soi qua ánh sáng, dưới lớp men có thể thấp thoáng sắc hồng thịt rất nhạt. Đây là một trong những đặc điểm quan trọng của men sứ hoa lam Thành Hóa.

    Tạo hình đồ Thành Hóa cân chỉnh, trang trọng nhưng tròn nhuận; đường nét thanh tú, tinh xảo. Phong cách này thay đổi rõ rệt so với vẻ hùng kiện, phóng khoáng của đồ Vĩnh Lạc – Tuyên Đức.

    Đồ Thành Hóa phần lớn là những khí vật nhỏ, tạo hình nhẹ nhàng và tròn trịa. Vì vậy, trong giới cổ ngoạn lưu truyền câu nói: “Thành Hóa vô đại khí”, nghĩa là đồ sứ Thành Hóa hiếm có khí vật kích thước lớn.

    Đồ sứ hoa lam thời Hoằng Trị

    Thanh liệu hoa lam thời Hoằng Trị về cơ bản tương đồng với triều trước, vẫn chủ yếu sử dụng Bình Đẳng thanh có nguồn gốc trong nước.

    Sắc hoa lam tương đối nhạt, thường là màu xanh ánh xám, mức độ thanh nhã không bằng đồ Thành Hóa.

    Đồ dân diêu phần lớn sử dụng lối vẽ nhanh, tô quét bằng một nét bút. Đồ quan diêu chủ yếu là những khí vật nhỏ như bát, đĩa, đồ rửa bút, lư, bình, vò, lọ và bát chân cao.

    Vò thời Hoằng Trị thường có thân khá thấp; phần vai chuyển từ kiểu vai xuôi sang vai đầy, nở hơn. Bát Gia Cát là một loại hình khí vật được sáng tạo dưới triều Hoằng Trị.

    Đồ sứ hoa lam thời Chính Đức

    Đồ sứ hoa lam Chính Đức nằm trong giai đoạn chuyển tiếp giữa trung kỳ và hậu kỳ triều Minh.

    Phong cách tạo hình tinh tế, thanh mảnh của các triều trước dần thay đổi. Nhiều khí vật kích thước lớn, hình thể chắc khỏe, đĩnh đạc và nặng dáng bắt đầu xuất hiện.

    Thanh liệu chủ yếu là Thạch Tử thanh, được khai thác tại huyện Thượng Cao, tỉnh Giang Tây. Loại thanh liệu này cho sắc lam ánh xám và khả năng lên màu tương đối ổn định.

    Bố cục hoa văn có xu hướng dày đặc. Kỹ thuật song câu bình đồ – dùng nét kép để viền hình rồi tô phẳng màu bên trong – được sử dụng phổ biến. Vì vậy, đường gân trên lá và cánh hoa thường được thể hiện rất rõ.

    Một đặc điểm trang trí thịnh hành trên đồ sứ thời Chính Đức là sử dụng chữ Ba Tư cùng các đồ án cát tường làm đề tài chủ đạo.

    Trên đây là những đặc trưng cơ bản của đồ sứ hoa lam giai đoạn giữa triều Minh. Phần tiếp theo sẽ giới thiệu và phân tích những đặc điểm tiêu biểu của đồ sứ hoa lam thời kỳ cuối triều Minh.

     

    Dịch và sưu tầm: Lão Cổ Vật 

    Nguồn: https://zhuanlan.zhihu.com/p/379457124

    ĐN
    Giới thiệu tác giảLão Cổ Vật

    Lão Cổ Vật – gia truyền từ 1955, thẩm định cổ vật và tư vấn sưu tầm. Chia sẻ kiến thức, câu chuyện về cổ vật và văn hoá Việt cùng quý nhà sưu tầm.

    Bài viết liên quan

    Biểu Tượng Ngôi Sao Trên Mặt Trống Đồng Đông Sơn

    Biểu Tượng Ngôi Sao Trên Mặt Trống Đồng Đông Sơn

    Trung tâm của mặt trống đồng Đông Sơn thường xuất hiện một hình ngôi sao có từ 8 đến 14 cánh. Đây là hình ảnh nổi bật và quan trọng nhất, đại diện cho mặt trời – biểu tượng tối cao trong tự nhiên. Người xưa tin rằng mặt trời mang đến ánh sáng, năng lượng và sự sống, vì vậy họ dành sự tôn kính đặc biệt cho hình ảnh này. Việc đặt ngôi sao ở vị trí trung tâm phản ánh lòng biết ơn sâu sắc của cư dân Đông Sơn đối với thiên nhiên.
    Xem chi tiết
    Tửu Cụ Việt: Tự Hào Nét Riêng

    Tửu Cụ Việt: Tự Hào Nét Riêng

    Trong dụng cụ bốn món ăn chơi với rượu – chè – trầu – thuốc, đồ phục vụ uống rượu (tửu cụ) do người Việt chế tác là phong phú và đa dạng hơn cả. Việc tiếp nối cũng liền mạch qua thời kỳ, vùng miền, hợp thành môn chơi tửu cụ đầy hấp dẫn.
    Xem chi tiết
    Gốm Cổ Việt Nam – Những Hằng Số Văn Hóa

    Gốm Cổ Việt Nam – Những Hằng Số Văn Hóa

    Nói lên sự khắc họa gốm cổ Việt Nam như một giá trị văn hóa bền bỉ của dân tộc, phản ánh đời sống dân gian, tâm thức người Việt và vẻ đẹp mộc mạc, giản dị được gìn giữ qua hàng nghìn năm lịch sử.
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 1 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 1 )

    Không biết chính xác tự bao giờ, hoa sen - loài hoa đẹp mang nhiều ý nghĩa thâm thúy đã đi vào tâm tưởng của người Việt
    Xem chi tiết
    Chim Lạc Trên Trống Đồng Đông Sơn.

    Chim Lạc Trên Trống Đồng Đông Sơn.

    Chim dang cánh bay trên mặt trống là chim Lạc và là vật tổ của văn hóa Đông Sơn
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 2 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 2 )

    Khám phá vai trò độc đáo của hoa sen trong nền văn minh Đại Việt, từ những công trình kiến trúc chùa tháp thời Lý – Trần đến nghệ thuật gốm sứ truyền thống. Sen không chỉ là hình ảnh trang trí mà còn là biểu tượng tinh thần, hiện diện trong các phù điêu, bệ tượng, đá kê chân cột, và trên những sản phẩm gốm men ngọc, gốm hoa nâu với kỹ thuật khắc, đắp nổi tinh xảo.
    Xem chi tiết
    Trường Kỷ Trong Nội Thất Truyền Thống Việt Nam

    Trường Kỷ Trong Nội Thất Truyền Thống Việt Nam

    Trường kỷ là món nội thất gắn bó với kiến trúc nhà Việt qua nhiều thế hệ, vừa mang tính ứng dụng cao, vừa thể hiện tinh thần hiếu khách, phong cách sống và địa vị của gia chủ.
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 3 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 3 )

    Sen trên gốm Chu Đậu Nét Lam Và Hồn Sen: Biểu Tượng Văn Hóa Trên Gốm Chu Đậu Việt Nam
    Xem chi tiết
    Trống Đồng Đông Sơn - Tinh Hoa Văn Hóa Việt Cổ

    Trống Đồng Đông Sơn - Tinh Hoa Văn Hóa Việt Cổ

    Trong toàn bộ hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, trống đồng là loại hình nổi bật nhất, vừa có giá trị khảo cổ, vừa có giá trị biểu tượng. Trống đồng không chỉ là nhạc khí dùng trong nghi lễ, lễ hội hay sinh hoạt cộng đồng, mà còn là hiện vật kết tinh trình độ luyện kim, nghệ thuật tạo hình, tín ngưỡng nông nghiệp và quyền lực xã hội của cư dân Việt cổ. Từ bao đời nay, trống đồng Đông Sơn đã được xem là biểu tượng thiêng liêng của văn hóa Việt Nam, gắn với văn minh sông Hồng và thời kỳ
    Xem chi tiết
    Thạp Đồng Đông Sơn - Bản Sắc Của Văn Hóa Việt Cổ

    Thạp Đồng Đông Sơn - Bản Sắc Của Văn Hóa Việt Cổ

    Trong hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, thạp đồng là một loại hình rất đáng chú ý. Nếu trống đồng thường được nhắc đến như biểu tượng lớn nhất của văn minh Đông Sơn, thì thạp đồng lại cho thấy một phương diện khác: đời sống sinh hoạt, nghi lễ, tín ngưỡng và khả năng chế tác đồ đồng tinh xảo của cư dân Việt cổ. Thạp đồng không chỉ là đồ chứa. Ở nhiều trường hợp, nó còn là lễ khí, vật phẩm tùy táng, biểu tượng của địa vị xã hội và là nơi lưu giữ nhiều lớp thông tin về đời sống Đông Sơn.
    Xem chi tiết

    Bình luận

    0

    Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận!

    Gửi bình luận của bạn

    Gửi bình luận

    Lịch cát tường

    Thứ Năm, 23/05/2024

    16

    Tháng 4 (Âm) - Giáp Thìn

    "Ngày lành tháng tốt, bách sự hanh thông"

    Đăng ký tư vấn

    Sưu tầm đúng – Giữ trọn giá trị

    Để lại số điện thoại để được chuyên gia Lão Cổ Vật tư vấn sưu tầm và thẩm định cổ vật.

    Nội dung chính
      Lão Cổ Vật
      古
      Khách hàng và hoạt động

      Album Lão Cổ Vật

      Những khoảnh khắc giao lưu cùng khách hàng, nhà sưu tầm và các phiên chợ đồ xưa – nơi mỗi tác phẩm tìm được chủ nhân xứng đáng.

      Tất cả
      Không gian
      Giao lưu
      Phiên chợ
      Bộ trường kỷ gỗ lim
      Không gian

      Bộ trường kỷ gỗ lim

      Bộ trường kỷ gỗ lim cổ điển Lão Cổ Vật bài trí cho không gian studio của khách hàng.

      Giao lưu Đại sứ quán
      Giao lưu

      Giao lưu Đại sứ quán

      Lão Cổ Vật giao lưu, giới thiệu văn hoá cổ vật Việt cùng Đại sứ quán Ả Rập.

      Phiên chợ Viềng
      Phiên chợ

      Phiên chợ Viềng

      Gian hàng đồ xưa của Lão Cổ Vật tại phiên chợ Viềng đầu xuân.

      Thư pháp chữ Phật Tâm
      Không gian

      Thư pháp chữ Phật Tâm

      Tranh thư pháp chữ Phật Tâm trang trí trong không gian phòng khách nhà khách hàng.

      Nhà sưu tầm ghé thăm
      Giao lưu

      Nhà sưu tầm ghé thăm

      Các nhà sưu tầm quốc tế sang giao lưu, thưởng lãm tác phẩm tại Lão Cổ Vật.

      Gian hàng Tết Hàng Lược
      Phiên chợ

      Gian hàng Tết Hàng Lược

      Gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại chợ hoa Hàng Lược, điểm hẹn quen thuộc mỗi dịp xuân về.

      Tác phẩm sơn thiếp vàng
      Không gian

      Tác phẩm sơn thiếp vàng

      Bộ tác phẩm sơn thiếp vàng trang trí tại nhà khách hàng, trang nghiêm và ấm cúng.

      Thưởng trà cùng huynh đệ
      Giao lưu

      Thưởng trà cùng huynh đệ

      Huynh đệ ghé thăm, thưởng trà và đàm đạo về cổ vật tại Lão Cổ Vật.

      Khách quốc tế thăm gian hàng Tết
      Phiên chợ

      Khách quốc tế ghé thăm

      Khách nước ngoài thăm quan gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại phố Hàng Lược.

      Xem thêm hoạt động

      Góc sưu tầm Lão Cổ Vật

      Kiến Thức Sưu Tầm

      Học cách phân biệt đồ cổ, đồ giả cổ và thẩm định giá trị cổ vật cùng các chuyên gia Lão Cổ Vật.

      Đăng ký nhận thông tin mới nhất

      Bài viết mới về cổ vật, kiến thức thẩm định và tác phẩm mới từ Lão Cổ Vật gửi thẳng tới bạn.

      Khám Phá Thế Giới Động Vật Phong Phú Trên Cổ Vật Đông Sơn
      07-11-2026Th07-11-2026

      Khám Phá Thế Giới Động Vật Phong Phú Trên Cổ Vật Đông Sơn

      Hình ảnh các loài động vật được tạo tác sinh động trên cổ vật của nền văn hóa Đông Sơn là minh chứng cho lối sống gần gũi với thiên nhiên của người Việt cổ.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Điêu Khắc: Dấu Ấn Bất Diệt Của Văn Minh Nhân Loại
      07-11-2026Th07-11-2026

      Điêu Khắc: Dấu Ấn Bất Diệt Của Văn Minh Nhân Loại

      Từ những khối đá thô sơ đến nét chạm đầy tinh tế, nghệ thuật điêu khắc âm thầm ghi dấu bước chân nhân loại qua từng thời kỳ.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Áo Dài Xưa Qua Bưu Ảnh Cổ
      07-11-2026Th07-11-2026

      Áo Dài Xưa Qua Bưu Ảnh Cổ

      Nhìn người xưa trong trang phục áo dài năm thân – thuộc loại áo thụ lĩnh (cổ tròn dựng đứng) từ vua, quan, cho đến nam phụ lão ấu thứ dân trông đều thật đẹp, biểu đạt trọn vẹn thần thái và sự trang trọng của chiếc áo dài rất Việt này. Để tìm lại quá khứ vàng son của tà áo năm thân, những bưu ảnh cổ có niên đại cả trăm năm giúp chúng ta ngược thời gian trở về quá vãng.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Bảo Vật Quốc Gia Việt Nam: Mộ Thuyền Việt Khê
      07-11-2026Th07-11-2026

      Bảo Vật Quốc Gia Việt Nam: Mộ Thuyền Việt Khê

      Mộ thuyền là một trong những táng tục đặc trưng của văn hóa Đông Sơn. Cho đến nay, mộ thuyền đã được phát hiện trong nhiều di tích Đông Sơn, cung cấp những tư liệu quý báu cho chúng ta tìm hiểu về tính chất cũng như các mối quan hệ của văn hóa nổi tiếng này. Một trong những phát hiện sớm nhất và quan trọng nhất về mộ thuyền trong văn hóa Đông Sơn đó là ngôi mộ Việt Khê (mộ số 2 - M2).
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Mỹ Thuật Chạm Khắc Gỗ Tại Nhà Cổ Trần Công Vàng
      07-11-2026Th07-11-2026

      Mỹ Thuật Chạm Khắc Gỗ Tại Nhà Cổ Trần Công Vàng

      Những chi tiết trang trí bằng gỗ tựa như tác phẩm điêu khắc, làm bừng sức sống cho không gian xưa, như góp nhặt lại chất Á Đông và những tâm tư, tình cảm của chủ nhân phong lưu thanh nhã.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết

      @laocovat

      Thưởng ngoạn cổ vật cùng Lão Cổ Vật

      Những thước phim ngắn về thẩm định, sưu tầm và thưởng ngoạn cổ vật từ kênh TikTok Lão Cổ Thẩm Định cổ vật – gia truyền từ 1955.

      Ghè – Liễn men lam thế kỷ 19

      Góc trưng bày tại tiệm Lão Cổ Vật

      Ngũ Long Quần Hội – đôi chóe đồng khảm tam khí

      Lân Vương Đại Nghiệp Diên Miên – tác phẩm độc bản

      Nhận biết đồ cổ qua lớp men đáy

      Sứ men lam thời Thanh thế kỷ 18

      Đồ cổ Nhập môn Thực chiến – bài phân tích của học viên

      Khi cổ vật trở thành linh hồn không gian sống

      Lão Cổ Vật

      Địa chỉ

      332B Âu Cơ, Hồng Hà, Hà Nội

      Lão Cổ Vật Antique Since 1955

      Khởi nguồn từ năm 1955, Lão Cổ Vật là nơi chia sẻ thông tin thị trường cổ vật và nghệ thuật, giúp các nhà sưu tầm khám phá, mua bán, tài trợ và gửi giao lưu các tác phẩm quý hiếm.

      Thông tin tài khoản: STK 0541007007007 – Nguyễn Duy Tuấn – Vietcombank chi nhánh Long Biên.

      Facebook Lão Cổ Vật
      YouTube Lão Cổ Vật
      Zalo Lão Cổ Vật
      Email Lão Cổ Vật

      Đăng ký nhận tư vấn

      Bản đồ

      © 2026 Lão Cổ Vật Antique. Thẩm định cổ vật – Tư vấn sưu tầm – Gia truyền từ 1955.

      098.13.02468