Đồ Sứ Ký Kiểu: Khi "Hồn Việt" Mượn "Tay Tàu" Tạo Tuyệt Tác

Để nhận diện một món ĐSKK "chuẩn gốc" Việt giữa muôn vàn đồ sứ phương Bắc, có thể dựa vào 4 đặc điểm độc bản sau:

1. Họa tiết thuần Việt: Thay vì phong cảnh Trung Hoa, ĐSKK miêu tả danh lam thắng cảnh Việt Nam như: núi Hải Vân, chùa Thiên Mụ, chợ Thuận Hóa... Các đồ án trang trí mang phong cách điêu khắc, hội họa đặc trưng từ thời Lê đến thời Nguyễn.

2. Ngôn ngữ dân tộc: Thơ văn trên đồ sứ thường viết bằng chữ Nôm (thứ chữ người Việt sáng tạo, không có ở Trung Hoa) hoặc các bài thơ chữ Hán của tác giả Việt như chúa Nguyễn Phúc Chu, vua Thiệu Trị, vua Tự Đức...

Điếu thuốc lào và bài thơ triều Tự Đức

3. Hiệu đề (Chữ ký): Dưới đáy món đồ ghi rõ niên hiệu các vua Việt Nam: Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Khải Định... hoặc ghi năm trùng với các chuyến sứ bộ Việt Nam sang Trung Hoa.

Đĩa trang trí viên long, hiệu đề 紹治年造 (Thiệu Trị niên tạo) thời triều Thiệu Trị.

4. Hành trình lịch sử: ĐSKK trải qua các thời kỳ: Lê - Trịnh (Đàng Ngoài), Chúa Nguyễn (Đàng Trong), Tây Sơn (hiếm quý với thơ Nôm) và thời nhà Nguyễn (1804 - 1925).

Tô sứ ký kiểu hiệu đề Minh Mạng niên chế

Tất nhiên trên đây là những đặc điểm nhìn thấy, để phân biệt một món chuẩn cổ còn cần dựa thêm những yếu tố khác, bởi đồ càng quý thì càng có nhiều phiên bản mô phỏng, khi sở hữu được một món đồ sứ ký kiểu đẹp quý chuẩn cổ luôn là một thành quả đáng tự hào của mỗi Nhà sưu tầm.

Ngọc Bích

Tham khảo: Cuốn sách "Đồ sứ ký kiểu thời Nguyễn" của TS. Trần Đức Anh Sơn.

#DoCoNhapMon #DoSuKyKieu #LaoCoVat #BleuDeHue #Antiques #since1955