Gốm Men Ngọc Độc Sắc Việt Nam

Men ngọc Việt Nam có nhiều sắc độ xanh ngả vàng, xanh xám, xanh màu nước dưa v.v… Sự khác nhau về sắc độ giữa các hiện vật, chủ yếu là do thành phần men, xương và độ nung thiếu quy chuẩn. Một mặt khác, do trật tự xuất hiện sớm muộn khác nhau, biểu hiện qua các trung tâm sản xuất khác nhau đã được nghiên cứu.
Thời Trần, gốm men ngọc có màu sắc khá đa dạng như xanh ngả vàng, xanh nhạt mờ, xanh nước dưa, xanh cốm. So với trước, loại hình sản phẩm phong phú hơn nhiều, gồm các loại ấm tròn hình quả dưa, ấm miệng đấu, quai bán khuyên, vòi đầu phượng, các loại âu sâu lòng, thành đứng, miệng thẳng hoặc khum. Đồ gốm còn được trang trí tinh tế với các họa tiết nổi và chìm như cánh cúc, hoa dây, chim, phượng; nhiều bát có lòng sâu, dáng tròn to, trang trí trong lòng với từ 3–5 lớp hoa.
Đến thời Lê, gốm men ngọc đạt giai đoạn phát triển thịnh đạt. Màu men xanh thẫm và khá đồng đều giữa các sản phẩm. Các hiện vật như bát, đĩa chân cao, tước… tìm thấy tại Hùng Thắng (Hải Dương) cho thấy chất men và màu sắc gần như giống nhau, chứng tỏ kỹ thuật sản xuất đã ổn định. Đây cũng là giai đoạn gốm men ngọc Việt Nam được định hình rõ rệt và đạt trình độ cao.

Ý nghĩa lịch sử và văn hóa:
Dấu ấn thời đại: Ra đời và phát triển mạnh mẽ từ thế kỷ 11-14, gốm men ngọc phản ánh đời sống văn hóa, thẩm mỹ tôn quý của giới quý tộc thời Lý-Trần.
Bản sắc riêng: Dù chịu ảnh hưởng từ gốm Long Tuyền (Trung Quốc), gốm men ngọc Việt Nam vẫn định hình phong cách riêng, thường có kích thước nhỏ, kiểu dáng ấm, âu, tước, hũ... phản ánh gu thẩm mỹ tinh tế, không quá phô trương.
Kỹ thuật độc đáo: Kỹ thuật tạo màu xanh ngọc từ sắt (FeO) trong môi trường khử nung ở nhiệt độ cao, cùng kỹ thuật in khuôn, khắc chìm hoa văn, cho thấy sự phát triển cao của thủ công mỹ nghệ Việt Nam.
Giá trị tâm linh: Men ngọc không chỉ là đồ gia dụng, mà còn được dùng trong các không gian thờ cúng, tượng trưng cho sự thuần khiết, tâm linh cao quý.

Nguồn: sách 2000 năm gốm Việt Nam
#DoCoNhapMon #LaoCoVat #since1955 #GomCoVietNam