Không Phải Cứ Đồ Cổ Là Nhiều Tiền

Không phải cứ là đồ cổ thì đều là những món đồ có giá trị kinh tế cao, kính thưa quý chư vị bằng hữu và những người yêu cổ ngoạn.

Trong quá trình tư vấn và thẩm định đồ cổ tại Lão Cổ Vật, tại hạ nhận được rất nhiều hình ảnh hiện vật do quý chư vị gửi đến. Có không ít món sau khi xem xét, đối chiếu các đặc điểm, được xác định đúng là đồ cổ với tuổi đời trên 100 năm.

Tuy nhiên, điều khiến nhiều người bất ngờ là: một món đồ cổ hàng trăm năm tuổi đôi khi giá trị kinh tế chỉ vài chục nghìn hoặc vài trăm nghìn đồng.

Vì sao lại như vậy?

1. Đồ cổ trên 100 năm chưa chắc đã có giá trị kinh tế cao

 Ảnh: Ang sứ Long Ẩn Thanh triều TK 19

Theo cách hiểu về cổ vật tại Việt Nam, một hiện vật được xem xét trên các yếu tố như tuổi đời, giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học.

Trong quá trình tư vấn, đối với một số hiện vật phù hợp, tại hạ đôi khi cũng đưa ra mức định giá sơ bộ để chủ sở hữu có thể hình dung giá trị kinh tế trên thị trường.

Có những món đã trên 100 năm tuổi nhưng khi nghe tại hạ nói giá trị chỉ một vài trăm nghìn đồng, nhiều quý chư vị tỏ ra khá ngỡ ngàng.

Có người còn phản ứng:

“Đồ cổ hàng trăm năm, thậm chí vài trăm năm mà chỉ có vài trăm nghìn thì thẩm định kiểu gì?”

Thực ra, vấn đề nằm ở chỗ chúng ta đang nhầm lẫn giữa tuổi đời của cổ vật và giá trị kinh tế của cổ vật.

Một món đồ càng lâu năm không đồng nghĩa với việc nó càng đắt tiền.

Ngay tại showroom của tại hạ cũng có những món đồ vài trăm năm tuổi, thậm chí những hiện vật có niên đại hàng nghìn năm. Một số món đồ thời Hán dù tuổi đời rất cao, tình trạng còn khá đẹp, nhưng giá trị thị trường đôi khi cũng chỉ một vài trăm nghìn đồng.

Có những món nhỏ, hình dáng không đẹp hoặc bị méo mó thì giá trị thậm chí chỉ vài chục nghìn đồng.

Điều đó hoàn toàn bình thường trong thị trường đồ cổ.

2. Giá trị đồ cổ được quyết định bởi nhiều yếu tố

Ảnh: TỤ MEN CHUẨN GỐM CỔ 1000 - 2000 NĂM

Muốn hiểu vì sao một món đồ cổ có giá cao hay thấp, chúng ta phải nhìn vào rất nhiều yếu tố khác nhau.

Khi tham khảo cách đánh giá của những nhà đấu giá quốc tế lớn như Sotheby's, một tác phẩm nghệ thuật hay một món cổ vật thường được xem xét trên nhiều tiêu chí.

Có thể kể đến những yếu tố như:

• Tính xác thực của hiện vật.
• Tính nguyên bản.
• Tình trạng bảo tồn.
• Độ quý hiếm.
• Giá trị lịch sử.
• Giá trị văn hóa và nghệ thuật.
• Kích thước.
• Chất liệu chế tác.
• Kỹ thuật chế tác.
• Người hoặc xưởng chế tạo tác phẩm.

Tất cả những yếu tố này phải được đặt cạnh nhau và đánh giá một cách tổng thể thì mới có thể hình dung tương đối chính xác giá trị của một món đồ cổ.

Tuổi đời chỉ là một trong rất nhiều yếu tố.

3. Đồ cổ phổ thông có thể rất lâu năm nhưng vẫn rẻ

Chúng ta thử hình dung một ví dụ rất đơn giản.

Ngày hôm nay, một chiếc bát ăn cơm bình thường được sản xuất với số lượng hàng triệu chiếc. Nếu 100 năm sau chiếc bát ấy vẫn còn tồn tại thì về mặt tuổi đời, nó đã là một món đồ rất cũ.

Nhưng nếu đến lúc đó vẫn còn hàng chục nghìn chiếc tương tự trên thị trường, hình dáng không có gì đặc biệt, hoa văn bình thường, chất liệu phổ biến và không gắn với một câu chuyện lịch sử quan trọng thì giá trị kinh tế của nó rất khó cao.

Đồ cổ cũng như vậy.

Có những dòng đồ dân dụng ngày xưa được sản xuất với số lượng rất lớn. Trải qua vài trăm năm, số lượng còn lại vẫn tương đối nhiều.

Nếu một món đồ:

• Không quý hiếm.
• Không có hoa văn đặc biệt.
• Không có hình dáng độc đáo.
• Không có chất liệu quý.
• Không có giá trị lịch sử nổi bật.
• Không có xuất xứ đặc biệt.

Thì dù có tuổi đời vài trăm năm, giá trị kinh tế vẫn có thể rất bình thường.

4. Vì sao nhiều người nghĩ cứ đồ cổ là phải đắt tiền?

Những người đã chơi đồ cổ lâu năm hoặc hoạt động trong giới cổ ngoạn thường đã quen với câu chuyện này.

Nhưng đối với người mới tìm hiểu, việc hiểu nhầm là điều khá dễ xảy ra.

Một phần nguyên nhân đến từ việc chúng ta thường xuyên nhìn thấy những thông tin như:

“Món đồ cổ trị giá hàng tỷ đồng.”

“Chiếc bình cổ được đấu giá hàng triệu đô.”

“Bảo vật hàng trăm năm tuổi có giá hàng chục tỷ.”

Những câu chuyện như vậy rất thu hút sự chú ý.

Nhưng đó thường là những món đồ thuộc nhóm đặc biệt.

Nếu chúng ta chỉ tiếp xúc với những thông tin này thì rất dễ hình thành suy nghĩ rằng:

Cứ là đồ cổ thì phải nhiều tiền.

Không phải như vậy.

Thị trường đồ cổ có đầy đủ các phân khúc, từ những món chỉ vài chục nghìn, vài trăm nghìn, vài triệu cho đến những bảo vật trị giá hàng chục hoặc hàng trăm tỷ đồng.

5. Những món cổ vật nào có giá trị cao?

Ảnh: Thạp Cánh Sen Men Lục

Tất nhiên, trên thị trường vẫn tồn tại rất nhiều món cổ vật có giá trị cực kỳ lớn.

Một món đồ có thể đạt mức vài tỷ, vài chục tỷ hoặc thậm chí hàng trăm tỷ đồng nếu hội tụ được nhiều yếu tố đặc biệt.

Ví dụ:

Quý hiếm, đẹp, tình trạng tốt, có giá trị lịch sử, có giá trị nghệ thuật, có xuất xứ rõ ràng và được thị trường sưu tầm săn tìm.

Những món như vậy đôi khi có thể được xem là những tác phẩm tiêu biểu hoặc thậm chí là bảo vật.

Nhưng đó không phải là đại diện cho toàn bộ thế giới cổ vật.

Phần rất lớn những món đồ xưa còn tồn tại trên thị trường là các hiện vật dân dụng, đồ phổ thông hoặc những món có giá trị nghiên cứu nhưng giá trị kinh tế không quá cao.

6. “Chưa bao giờ đồ cổ gần gũi đến thế”

Cách đây khoảng hai năm, tại hạ từng tổ chức một cuộc trưng bày tại showroom Lão Cổ Vật với chủ đề:

“Chưa bao giờ đồ cổ gần gũi đến thế.”

Trong cuộc trưng bày đó có vài trăm hiện vật được bố trí tại nhiều không gian khác nhau.

Người xem có thể trực tiếp quan sát, cầm, nắm, chụp ảnh và cảm nhận những món đồ cổ.

Điều đặc biệt là rất nhiều món trong số đó chỉ có giá trị vài chục nghìn hoặc một vài trăm nghìn đồng.

Qua đó, tại hạ muốn mọi người hiểu rằng tiếp xúc và sưu tầm đồ cổ không nhất thiết phải bắt đầu bằng những món đồ hàng chục triệu hay hàng trăm triệu đồng.

Có những món tuy giá trị kinh tế không cao nhưng vẫn mang trong mình dấu vết của thời gian và câu chuyện lịch sử rất thú vị.

7. Muốn biết một món đồ cổ có giá trị hay không phải nhìn đa chiều

Ảnh: Hũ Hán Dáng Hiếm. Lão Cổ Vật

Thông qua video này, tại hạ muốn chia sẻ đến quý chư vị một góc nhìn đơn giản:

Không nên chỉ nhìn tuổi đời để đánh giá giá trị của một món đồ cổ.

Việc thẩm định và định giá cổ vật phải dựa trên nhiều phương diện khác nhau.

Một món đồ đáp ứng càng nhiều tiêu chí quan trọng thì khả năng có giá trị cao càng lớn.

Nếu muốn hiểu đơn giản hơn, chúng ta có thể nhớ một vài yếu tố:

Một món cổ vật muốn có giá trị cao thường phải có sự đặc biệt, tính thẩm mỹ, độ quý hiếm, giá trị lịch sử và giá trị văn hóa.

Nếu một món đồ vừa đẹp, vừa hiếm, vừa có giá trị lịch sử, lại có nguồn gốc rõ ràng thì giá trị sưu tầm và giá trị kinh tế đương nhiên sẽ khác hoàn toàn một món đồ dân dụng phổ thông.

8. Giá trị sưu tầm không hoàn toàn giống giá trị kinh tế

Có một điều tại hạ cho rằng người chơi đồ cổ cũng nên hiểu rõ:

Giá trị sưu tầm và giá trị kinh tế không phải lúc nào cũng giống nhau.

Một món đồ có thể không đáng nhiều tiền nhưng vẫn rất đáng để có mặt trong một bộ sưu tập.

Ví dụ, khi chúng ta đang xây dựng một bộ sưu tập theo từng giai đoạn lịch sử, từng chất liệu hoặc từng dòng hiện vật, một món đồ phổ thông nhưng có niên đại rõ ràng vẫn có thể giúp bộ sưu tập trở nên đầy đủ và phong phú hơn.

Nó có thể mang giá trị nghiên cứu.

Nó có thể giúp chúng ta hiểu một thời kỳ.

Nó cũng có thể là mẫu vật để chúng ta học về chất liệu, kỹ thuật chế tác hay đặc điểm lão hóa tự nhiên.

Cho nên, món đồ ít tiền không có nghĩa là món đồ không đáng sưu tầm.

Chỉ đơn giản là giá trị kinh tế của nó không cao mà thôi.

Không phải cứ đồ cổ là nhiều tiền

Kính thưa quý chư vị, chơi và sưu tầm đồ cổ là một hành trình rất dài.

Càng tìm hiểu sâu, chúng ta càng nhận ra rằng giá trị của một món cổ vật không nằm ở duy nhất tuổi đời hay số tiền mà người ta nói về nó.

Một món đồ cần được nhìn nhận trên nhiều yếu tố: tuổi đời, tính xác thực, độ quý hiếm, tình trạng, thẩm mỹ, lịch sử, văn hóa, chất liệu và nhu cầu của thị trường sưu tầm.

Có những món chỉ vài trăm nghìn nhưng đã tồn tại hàng trăm năm.

Có những món hàng trăm năm và trị giá hàng tỷ đồng.

Điểm khác biệt nằm ở chính những giá trị đặc biệt mà món đồ đó sở hữu.

Nếu quý chư vị có thời gian, xin kính mời ghé đến showroom Lão Cổ Vật. Chúng ta cùng nhau ngắm những món đồ được trưng bày tại đây, cùng thưởng trà và trao đổi thêm về thú vui sưu tầm đồ cổ, đồ xưa — một thú chơi rất sang quý, rất tao nhã nhưng cũng không kém phần bí hiểm.

Xin cảm ơn quý chư vị.

Lão Cổ Vật