Khu Di Tích K9 Đá Chông - Nơi In Dấu Chân Người

Các em học sinh chụp hình lưu niệm trước Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh

Vị trí mang tầm nhìn chiến lược cho những quyết sách quan trọng

Nằm trong quần thể núi Ba Vì, Khu Di tích K9 Đá Chông có địa thế “sơn thủy hữu tình”, phía Tây được bao bọc bởi sông Đà, địa hình kín đáo nhưng thuận lợi cho cơ động cả đường bộ, đường thủy và đường không. Chính sự kết hợp giữa yếu tố tự nhiên và vị trí địa lý đã khiến nơi đây trở thành một lựa chọn sáng suốt trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn chiến tranh cam go.

Tháng 5/1957, trong chuyến đi kiểm tra một đơn vị bộ đội diễn tập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dừng chân nghỉ trưa tại khu vực có ba mỏm đá nhọn như hình mũi chông. Từ thực tế quan sát, Người đã sớm nhận ra giá trị chiến lược của địa thế này. Không lâu sau đó, ngày 23/02/1958, Bác trực tiếp quay lại khảo sát và quyết định chọn Đá Chông làm nơi xây dựng căn cứ của Trung ương. Việc lựa chọn này không chỉ dựa trên yếu tố địa hình thuận lợi, mà còn thể hiện tầm nhìn xa trong việc chuẩn bị cho những tình huống chiến tranh có thể lan rộng ra miền Bắc. Từ đây, K9 từng bước được xây dựng thành một khu căn cứ hoàn chỉnh, với các công trình phục vụ làm việc, nghỉ ngơi và bảo đảm an ninh cho Trung ương.

Từ năm 1960 đến năm 1969, K9 Đá Chông trở thành một trong những địa điểm làm việc quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng. Ngôi nhà hai tầng - công trình trung tâm của khu căn cứ, được thiết kế theo kiểu nhà sàn, phản ánh rõ nét lối sống giản dị của Bác. Chính Người đã tham gia góp ý từng chi tiết trong thiết kế, từ cách bố trí cửa, hành lang đến việc bảo đảm sự thông thoáng và gần gũi với thiên nhiên.

Ngôi nhà hai tầng được thiết kế theo kiểu nhà sàn

Tại đây, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cùng các đồng chí trong Bộ Chính trị bàn bạc những vấn đề quan trọng của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn quyết định của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Đồng thời, K9 Đá Chông cũng là nơi Bác đón tiếp nhiều đoàn khách quốc tế, góp phần củng cố tình đoàn kết, hữu nghị với các nước bạn.

Nơi đảm nhận nhiệm vụ tối quan trọng trong những năm tháng chiến tranh

Sau ngày 02/9/1969, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời, K9 Đá Chông bước vào một giai đoạn lịch sử đặc biệt. Trước yêu cầu bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài của Người trong điều kiện chiến tranh ác liệt, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã quyết định lựa chọn K9 Đá Chông làm nơi đảm nhận nhiệm vụ tối quan trọng này. Quyết định được đưa ra dựa trên nhiều yếu tố: địa hình kín đáo, khả năng ngụy trang tốt, không quá xa Hà Nội và thuận lợi cho việc cơ động khi cần thiết. Đồng thời, đây cũng là nơi gắn bó với Bác khi Người còn sống, mang ý nghĩa sâu sắc về mặt tinh thần

Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh

Hệ thống công trình phục vụ nhiệm vụ gìn giữ thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh được khẩn trương xây dựng trong điều kiện hết sức khó khăn, phải bảo đảm tuyệt đối bí mật song đã đáp ứng yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt cần thiết. Trong gần sáu năm kháng chiến chống Mỹ (từ năm 1969 đến năm 1975), các chuyên gia y tế Liên Xô đã sát cánh cùng các bác sỹ Việt Nam giữ gìn an toàn thi hài của Bác, dù phải trải qua nhiều lần di chuyển để tránh bom đạn và thiên tai. Những chuyến di chuyển ấy diễn ra trong điều kiện khẩn trương, phức tạp, nhưng luôn được thực hiện với yêu cầu nghiêm ngặt tuyệt đối bí mật. Đó là những nỗ lực thầm lặng nhưng đầy trách nhiệm của các cán bộ, chiến sĩ, cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng trong nước và sự hỗ trợ của các chuyên gia quốc tế.

Nhà gìn giữ thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh

Những dấu tích còn lại của một giai đoạn lịch sử đặc biệt
Ngày nay, Khu Di tích K9 Đá Chông vẫn bảo tồn nhiều công trình và hiện vật gắn liền với các giai đoạn lịch sử quan trọng. Ngôi nhà hai tầng, nơi Bác từng làm việc, vẫn giữ nguyên kiến trúc và cách bài trí giản dị. Các phòng họp, phòng khách, phòng nghỉ đều được bảo tồn gần như nguyên trạng, với những vật dụng quen thuộc gợi lên một không gian giản dị, gần gũi.
 

Phòng làm việc trong nhà sàn

Hệ thống công trình phục vụ cho nhiệm vụ đặc biệt bí mật là minh chứng rõ nét cho một giai đoạn lịch sử khốc liệt song nhờ có khoa học kỹ thuật và ý chí con người cùng hội tụ để hoàn thành một nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ. Bên cạnh đó, các công trình như nhà phục vụ, nhà khách Trung ương, tổng đài điện thoại… tạo nên một hệ thống đồng bộ phục vụ hoạt động của Trung ương trong thời kỳ chiến tranh

Khu nhà phục vụ

Phòng ăn trong nhà phục vụ

Bên cạnh đó, cảnh quan tự nhiên với đồi rừng, vườn cây, con đường rèn luyện sức khỏe… không chỉ góp phần hoàn thiện không gian di tích mà còn phản ánh rõ nét lối sống gần gũi với thiên nhiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sau giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ngày 18/7/1975, thi hài Bác được đưa về Lăng của Người tại Quảng trường Ba Đình lịch sử. Đến đầu năm 1995, được sự đồng ý của Bộ Chính trị Trung ương Đảng, Khu Di tích K9 Đá Chông chính thức mở cửa đón tiếp các cơ quan, đơn vị, đoàn thể và nhân dân tới dâng hương tưởng niệm Bác, tham quan, học tập, sinh hoạt chính trị.
Tính đến thời điểm hiện tại, K9 đã đón hơn 110 nghìn đoàn khách với gần 4,5 triệu lượt người, trong đó có gần 3 nghìn khách quốc tế. Con số này cho thấy lượng khách đến K9 có xu hướng gia tăng theo thời gian, đồng thời mở rộng phạm vi tiếp cận đến cả bạn bè quốc tế. Điều đó khẳng định K9 Đá Chông được xác định là một địa chỉ giáo dục truyền thống, một không gian mang ý nghĩa chính trị, lịch sử đặc biệt, đồng thời từng bước trở thành điểm đến có sức thu hút đối với du khách trong và ngoài nước.

Nhà xe trưng bày

Ngày nối ngày, dòng người từ khắp mọi miền vẫn lặng lẽ tìm về K9, trong sự thành kính sâu sắc dành cho vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc. Không gian nơi đây vì thế không chỉ lưu giữ ký ức, mà còn góp phần bồi đắp nhận thức về thân thế, sự nghiệp cách mạng vĩ đại, cùng tư tưởng, đạo đức và phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh cho các thế hệ hôm nay và mai sau.