Bạc trang sức của người miền cao ra đời từ ngàn xưa, nhưng ở miền đồng bằng, đất kinh kỳ, nghề thợ bạc có xuất phát khá muộn. Tương truyền vào năm 1790, vua Quang Trung lập Cơ vệ Ngân tượng và thâu nhận Cao Đình Độ và con là Cao Đình Hương về nghiên cứu, chế tác trang sức cung đình cho triều Tây Sơn. Khi Nguyễn Ánh chiếm lại đất Thuận Hoá, lập nên triều Nguyễn (1802) lấy hiệu là Gia Long, những gì liên quan đến Tây Sơn đều bị xóa bỏ, riêng Cơ vệ Ngân tượng được duy trì, và các nghệ nhân ở Cơ vệ ấy vẫn được lưu dụng. Cao Đình Độ giữ nguyên chức Lãnh binh từ triều Tây Sơn. Đây là việc làm vô tiền khoáng hậu, cũng cho thấy tầm quan trọng của nghề thợ bạc trong đời sống cung đình và sự trọng dụng nhân tài của triều Nguyễn.
Rồng mặt nạ qua lối chạm tinh xảo trên nền bạc triều Nguyễn
Trúc hóa long cài trong đồ án Long hàm phúc, một thiết kế theo điển tích quen thuộc
Nắp hộp xi đánh giày với hình rồng được chạm nổi, thể hiện mạnh mẽ, oai vệ
Lư hương thời Nguyễn, trang trí rồng – lân qua các kỹ thuật chạm, đậu trên nền bạc
Đề tài lưỡng long triều nhật trang trí trên thành hộp đựng nữ trang
Từ sau đó, nhà Nguyễn tiếp tục duy trì trưng tập công tượng (thợ thủ công) giỏi nghề khắp nơi về kinh đô, phiên chế vào các nhóm thợ cùng nghề, gọi chung là “tượng cục” do quan xưởng quản lý để phục vụ triều đình. Cũng từ mô hình “tượng cục”, nghề thợ bạc phát triển mạnh, “ngân tượng cục” triều Nguyễn hoạt động xuyên suốt, có quy định rõ ràng từ chuyện mua nguyên liệu đến chế tác. “Khâm định Đại Nam hội điển sử lệ” có viết: Gia Long năm thứ 18, triều đình quy định: “Gia Định mua nộp bạc, mỗi phiến cân nặng hơn 7 tiền, giá 1 quan 6 hoặc 1 quan 7 tiền”. Việc định lượng sản xuất triều Gia Long quy định: “Bạc công chế làm mâm cổ bồng khắc rồng phượng, lại mài đánh tốt đẹp, những bạc khắc ra đúng lệ mỗi hốt trừ hao 3 đồng cân. Còn mài và đánh bóng mỗi hốt trừ hao 1 đồng”. Đồ bạc cung đình không đột phá về thiết kế, trang trí, nhưng trình độ gia công vô cùng cao bởi tay nghề tượng nhân đã ở mức thượng thừa.
Ngân tượng cục sản xuất sản phẩm nhật dụng cho hoàng triều, từ chậu, bình, lọ, ống nhổ, đến ấm, chén, đĩa, gạt tàn, văn phòng tứ bảo, hộp nữ trang, các loại khay… tất cả được chạm khắc tinh xảo – một đặc trưng riêng trong mỹ thuật thời Nguyễn. Triều Nguyễn lưu dấu người có công khai sáng ngành kim hoàn việt là đệ nhất tổ sư Cao Đình Độ (1744 – 1810) và con trai, đệ nhị tổ sư Cao Đình Hương (1773 – 1821). Đề tài trang trí tuân theo quy định hoàng triều, dễ nhận diện là hình tượng rồng, từ lưỡng long triều nhật, lượng long tranh châu, cho đến song long ẩn vân, long hí thủy, lưỡng long triều phúc… nhưng đều phải theo niêm luật, quy chế chặt chẽ, do vậy, để tạo nên sản phẩm có tính “sáng tạo”, hay “đột phá” trong kỹ nghệ chế tác bạc cung đình là điều không đơn giản.
Hộp bạc hiệu đề “Nguyễn” với hình tượng rồng chầu
Bàn chải đánh giày với thiết kế hình rồng giun khác lạ
Dụng cụ đón gót và móc dây giày cũng được chạm nét công phu
Tinh tế, chuyên sâu vào tiểu tiết là điểm quen dễ nhận trong chế tác bạc cung đình
Trong số sản phẩm bạc nhật dụng triều Nguyễn, bộ dụng cụ đánh giày của vua Bảo Đại giới thiệu trong chuyên san lần này là số ít được chế tác đặc biệt. Bộ đồ bạc có 9 món, gồm 2 hộp bột xi, 5 bàn chải, 1 móc dây giày và 1 đón gót giày mặt ngà cán bạc… tất cả đều chạm đề tài lưỡng long. Rồng ở đây thể hiện gương mặt oai vệ, tinh xảo, riêng phần thân tạo hình tuy đơn giản, nhưng chi tiết là lớp vảy và phần nền thể hiện sự kỳ công – chạm không chừa một nét trống. Chỉ giản đơn là bộ đồ đánh giày, nhưng cũng đủ để tượng nhân phô diễn kỹ nghệ chạm bạc kinh điển, đẹp tiêu biểu trong kỹ nghệ bạc thời Nguyễn.
Thực hiện chuyên đề: Nguyễn Đình
Nguồn: Elledecoration

.jpg)

(1).png)




.jpg)

Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận!
Gửi bình luận của bạn
Gửi bình luậnĐăng ký tư vấn
Sưu tầm đúng – Giữ trọn giá trị
Để lại số điện thoại để được chuyên gia Lão Cổ Vật tư vấn sưu tầm và thẩm định cổ vật.

Những khoảnh khắc giao lưu cùng khách hàng, nhà sưu tầm và các phiên chợ đồ xưa – nơi mỗi tác phẩm tìm được chủ nhân xứng đáng.

Bộ trường kỷ gỗ lim cổ điển Lão Cổ Vật bài trí cho không gian studio của khách hàng.

Lão Cổ Vật giao lưu, giới thiệu văn hoá cổ vật Việt cùng Đại sứ quán Ả Rập.

Gian hàng đồ xưa của Lão Cổ Vật tại phiên chợ Viềng đầu xuân.

Tranh thư pháp chữ Phật Tâm trang trí trong không gian phòng khách nhà khách hàng.

Các nhà sưu tầm quốc tế sang giao lưu, thưởng lãm tác phẩm tại Lão Cổ Vật.

Gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại chợ hoa Hàng Lược, điểm hẹn quen thuộc mỗi dịp xuân về.

Bộ tác phẩm sơn thiếp vàng trang trí tại nhà khách hàng, trang nghiêm và ấm cúng.

Huynh đệ ghé thăm, thưởng trà và đàm đạo về cổ vật tại Lão Cổ Vật.

Khách nước ngoài thăm quan gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại phố Hàng Lược.
Góc sưu tầm Lão Cổ Vật
Học cách phân biệt đồ cổ, đồ giả cổ và thẩm định giá trị cổ vật cùng các chuyên gia Lão Cổ Vật.
Đăng ký nhận thông tin mới nhất
Bài viết mới về cổ vật, kiến thức thẩm định và tác phẩm mới từ Lão Cổ Vật gửi thẳng tới bạn.
.png)


.jpg)


@laocovat
Những thước phim ngắn về thẩm định, sưu tầm và thưởng ngoạn cổ vật từ kênh TikTok Lão Cổ Thẩm Định cổ vật – gia truyền từ 1955.


Khởi nguồn từ năm 1955, Lão Cổ Vật là nơi chia sẻ thông tin thị trường cổ vật và nghệ thuật, giúp các nhà sưu tầm khám phá, mua bán, tài trợ và gửi giao lưu các tác phẩm quý hiếm.
Thông tin tài khoản: STK 0541007007007 – Nguyễn Duy Tuấn – Vietcombank chi nhánh Long Biên.
© 2026 Lão Cổ Vật Antique. Thẩm định cổ vật – Tư vấn sưu tầm – Gia truyền từ 1955.