Mặt Nạ Vàng Giòng Lớn

Ba mặt nạ vàng được phát hiện tại di tích Giồng Lớn, xã Long Sơn, thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, là đồ tùy táng của cư dân tiền Văn hóa Sa Huỳnh. Cả ba chiếc mặt nạ đều có hình chữ nhật, dát mỏng, mặt trước in nổi các bộ phận của khuôn mặt, gồm đôi mắt mở to, sống mũi, lông mày dài; phần mặt sau là âm bản của những nét chạm của phần trước; rìa cạnh có các lỗ nhỏ để xỏ dây đeo. Trong đó, hai chiếc mặt nạ thuộc dạng “eye-cover” tức là chỉ thể hiện nửa mặt phía trên, chủ yếu là đôi mắt; chiếc còn lại thuộc dạng “full-face”, tức là thể hiện toàn bộ đặc điểm của khuôn mặt.
Ba mặt nạ được chế tác tinh xảo bằng kỹ thuật chạm nổi từ kim loại quý với một trình độ kỹ thuật chế tác điêu luyện cho thấy địa vị cao quý của chủ nhân mộ táng, đồng thời cho thấy vị thế quan trọng của di tích Giồng Lớn trong bối cảnh lịch sử khu vực.

Thông tin chi tiết về hiện vật

 • Địa điểm phát hiện: Di chỉ khảo cổ Giồng Lớn, xã Long Sơn, TP. Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Các hiện vật được tìm thấy trong 3 ngôi mộ cổ qua hai đợt khai quật vào năm 2003 và 2005.
 • Đặc điểm chế tác:
 • Mặt nạ có hình chữ nhật, được chế tác từ lá vàng dát mỏng.
 • Sử dụng kỹ thuật dập, chạm nổi thủ công tinh xảo để tạo hình các bộ phận gương mặt như mắt, mũi, miệng.
 • Giá trị lịch sử & văn hóa:
 • Duy nhất: Đây là những hiện vật mặt nạ vàng đầu tiên và duy nhất cùng loại được tìm thấy tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á tính đến thời điểm phát hiện.
 • Tâm linh: Phản ánh phong tục tùy táng và đời sống tâm linh, tín ngưỡng của cư dân cổ vùng ven biển Đông Nam Bộ. Chúng thường gắn liền với những người có địa vị cao trong xã hội xưa.
 • Nơi trưng bày: Hiện nay, ba mặt nạ vàng này đang được lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. 

1. Minh chứng cho sự hình thành tầng lớp quyền quý
Việc sử dụng vàng — một kim loại cực kỳ quý hiếm thời bấy giờ — để làm mặt nạ tùy táng cho thấy xã hội thời kỳ này đã có sự phân hóa giàu nghèo và phân tầng xã hội rõ rệt.
• Địa vị xã hội: Những chiếc mặt nạ này được tìm thấy trong các ngôi mộ có quy mô lớn, kèm theo nhiều đồ tùy táng giá trị như đá quý, mã não. Điều này chứng tỏ chủ nhân của chúng phải là những người có quyền lực hoặc địa vị rất cao trong cộng đồng (như thủ lĩnh hoặc những người giàu có). 

2. Phản ánh thế giới quan và tín ngưỡng sơ khai
Mặt nạ vàng là biểu hiện sống động của phong tục tùy táng và quan niệm về cái chết của cư dân tiền Óc Eo.  

 • Bảo vệ linh hồn: Việc đắp mặt nạ vàng được tin là để bảo vệ khuôn mặt của người quá cố, ngăn chặn các linh hồn xấu xâm nhập và giúp họ duy trì diện mạo uy quyền ở thế giới bên kia.
 • Sự tiếp nối: Đây là minh chứng cho quan niệm "sự tử như sự sinh" (chết là một sự bắt đầu mới ở thế giới khác), nơi người chết vẫn cần những vật dụng quý giá và sự bảo vệ như khi còn sống. 
3. "Gạch nối" quan trọng trong tiến trình văn hóa Việt Nam
Bộ mặt nạ này là hiện vật đặc biệt giúp các nhà khảo cổ xác định được giai đoạn chuyển tiếp quan trọng trong lịch sử. 

 • Giai đoạn Tiền Óc Eo sang Óc Eo: Các hiện vật này có niên đại từ thế kỷ I TCN đến thế kỷ II, lấp đầy khoảng trống tri thức về sự phát triển từ các văn hóa bản địa thời sơ kỳ đồ sắt lên nền văn hóa Óc Eo rực rỡ sau này.
 • Trung tâm giao thương cổ: Sự xuất hiện của vàng và các kỹ thuật chế tác tinh xảo tại Giồng Lớn cho thấy đây từng là một địa điểm quan trọng trong mạng lưới giao lưu văn hóa và thương mại đường biển giữa các khu vực trong Đông Nam Á và thế giới. 

Nguồn: sách Ngàn Năm Văn Hiến Quốc Gia Việt Nam.
#AntiqueNews #Tintuccovat #Baovatquocgia #LaoCoVat