Săn lùng đồ cổ

Chén gà, một món đồ sứ sản xuất từ thời nhà Minh của Trung Quốc, hồi tháng 4 vừa qua đã làm cả thế giới xôn xao khi được bán với giá 36 triệu  USD (khoảng 760 tỉ đồng) tại một phiên đấu giá của Sotheby’s ở Hồng Kông. Đây có thể xem là món đồ sứ Trung Quốc có giá đắt nhất từ trước đến nay.

“Chén thánh” của nghệ thuật Trung Hoa

Sở dĩ món cổ vật này có tên là chén gà vì trên chiếc chén vẽ hình một gia đình gà. Chiếc chén đường kính 8 cm, được chế tác vào thời hoàng đế Minh Hiến Tông (1465-1487).

Theo báo Guardian (Anh), trong hơn nửa thế kỷ, chiếc chén tí hon này nằm trong bộ sưu tập đồ sứ Trung Quốc với tên gọi Meiyintang thuộc sở hữu của anh em nhà Zuellig - những ông trùm về dược phẩm tại Thụy Sĩ.

Ông Nicolas Chow giới thiệu chiếc chén gà đắt kỷ lục - 36 triệu USD Ảnh: REUTERS

Chén gà được mang đến phiên đấu giá với giá khởi điểm hơn 20 triệu USD. Sau cuộc tranh giành gay cấn với 2 đối thủ khác, ông Liu Yiqian - một tỉ phú Trung Quốc, có bảo tàng riêng tại Thượng Hải - đã trở thành chủ sở hữu mới của chiếc chén gà. Có thể nói đây là chiếc chén gà hàng thật đầu tiên hồi hương sau nhiều năm bôn ba xứ người.

Theo nhà đấu giá Sotheby’s, chiếc chén này là đỉnh cao của nghệ thuật gốm sứ thời nhà Minh. Ông Nicolas Chow, Phó Chủ tịch Sobethy’s ở châu Á, mô tả chén gà là chiếc “chén thánh” của nghệ thuật Trung Hoa.

“Đây là một kiệt tác huyền thoại của lịch sử gốm sứ Trung Quốc. Khi mua chiếc chén gà, người sở hữu còn mua cả sự ngưỡng mộ mà các bậc đế vương đã dành cho nó trong nhiều thế kỷ” - ông Nicolas Chow nhận định. Sotheby’s cho biết trên thế giới chỉ còn khoảng 17 chén gà loại này. Trong đó, 13 chiếc hiện nằm trong các viện bảo tàng.

Theo giới chuyên gia đồ cổ, chén gà là một trong những món đồ sứ cổ Trung Quốc được săn đuổi gắt gao nhất thế giới, tương tự kiệt tác quả trứng vàng Phục sinh do hãng Faberge chế tác. Chính vì thế, mỗi khi chén gà được đem ra đấu giá thì giá cả cho những sản phẩm của nghệ thuật Trung Quốc lại được nâng cao. Chiếc chén gà trong lần đấu giá gần đây nhất, năm 1999, được bán với giá 3,7 triệu USD.

Nhu cầu rất lớn, nguồn cung có hạn

Với mức giá 36 triệu USD, chiếc chén gà mà tỉ phú Liu Yiqian sở hữu đã phá vỡ kỷ lục trước đó do chiếc bình sứ hình quả bầu 300 tuổi lập nên. Chiếc bình này có mức giá 32,5 triệu USD, được bán cho bà Alice Cheng, một doanh nhân hoạt động trong lĩnh vực viễn thông và dầu khí, trong cuộc đấu giá của Sotheby’s ở Hồng Kông hồi năm 2010.

Chiếc bình sứ hình quả bầu có giá 32,5 triệu USD

Ảnh: BLOOMBERG

Bốn năm trước, nữ đại gia này cũng bỏ ra 16 triệu USD mua chiếc chén từ thời vua Càn Long của nhà Thanh trong một buổi đấu giá khác của Sotheby’s. Chiếc bình quả bầu cũng xuất xứ từ thời Càn Long, có họa tiết hình cá. Các chuyên gia cho rằng chiếc bình từng thuộc về hoàng gia Trung Quốc nhưng sau đó được đưa ra khỏi nước này vào giai đoạn cuối của cuộc chiến tranh nha phiến, năm 1860. Chiếc bình sau đó xuất hiện trong các gia đình phương Tây vào những năm 1930.

Mức giá cao ngất ngưởng của chiếc bình sứ quả bầu đã phần nào phản ánh nhu cầu sưu tập đồ cổ hoàng gia ngày càng cao của những người lắm tiền nhiều của, nhất là giới nhà giàu Trung Quốc. Trong một thập kỷ qua, giá trị của các sản phẩm nghệ thuật cổ Trung Quốc không ngừng tăng mạnh theo đà phát triển kinh tế trong nước.

Từ năm 2011, dù kinh tế suy thoái nhưng nhu cầu về nghệ thuật chất lượng cao của Trung Quốc vẫn không hề suy giảm. Chính niềm tự hào dân tộc và những dấu ấn lịch sử còn sót lại trên các sản phẩm gốm sứ đã giúp giá cả của những món đồ cổ Trung Quốc được đẩy lên cao chóng mặt.

Hồi tháng 4-2012, một chiếc chén cổ có từ thời Bắc Tống (960-1127) đã được bán với giá gần 27 triệu USD, cao hơn gấp 3 lần dự kiến, tại một phiên đấu giá của Sotheby’s ở Hồng Kông. Trước đó, năm 2008, một chiếc bình khác được bán với giá 8,8 triệu USD.

Ông Ivan Macquisten, Tổng Biên tập tạp chí Antiques Trade Gazette, nhìn nhận: “Hiện nay, nghệ thuật Trung Quốc đang chiếm lĩnh thị trường đấu giá trên toàn thế giới”. Chuyên gia này còn nửa đùa nửa thật rằng ai đó chỉ cần bán được một món đồ cổ Trung Quốc là có thể tận hưởng một cuộc sống an nhàn cho đến cuối đời.

Tuy nhiên, với tư cách là nhà tổ chức đấu giá, ông Nicolas Chow lại không mấy ngạc nhiên về những khoản tiền khổng lồ bỏ ra cho đồ sứ cổ Trung Quốc. “Cơn khát đồ sứ cổ Trung Quốc của thị trường quả thật khủng khiếp. Số tiền bỏ ra cho chúng là điều có thể hiểu được bởi nguồn cung có hạn nhưng nhu cầu lại rất lớn” - ông đánh giá. Phó chủ tịch Sobethy’s ở châu Á dự báo trong những phiên đấu giá tới, giá của những món đồ cổ loại này sẽ còn gia tăng.