Sửa trang
Thời gian render trang: 23/11/2026 05:23:00.307

Văn Hóa Đông Sơn - Chiến Tranh Và Hòa Bình: Những Dòng Dao Găm Đông Sơn Hiếm Thấy

07-11-2026Tác giả:Lão Cổ VậtLượt xem:0

    1. Thứ nhất là những lưỡi dao nhọn cân xứng, dài và phần tay cầm thu hẹp lại nhưng vẫn giữ nguyên độ mỏng như phần lưỡi dao. Trên phần lưỡi và cán cầm được trang trí hình đúc chìm, với trung tâm có thể nhận ra là chân dung thần hộ mệnh. Cán cầm không trơn tuột mà có những móc nhú đinh tạo ma sát, cùng hình xoắn ốc nhỏ trang trí đúc chờm ra ở đốc và hai bên, vẫn bám theo chiều dẹt mỏng của phần thân chính.

     Từ trái sang: 1, 2, 3 - Một dao găm Đông Sơn hiếm thấy nhưng mang đầy đủ đặc trưng Đông Sơn với chân dung thần hộ mệnh, đầu mang sừng, tai đeo vòng lớn cùng hình rùa thần gắn đuôi chim. Phần chắn tay nhú lên hai đỉnh nhọn ở hai bên, tạo hình chuyển tiếp rất sinh động từ bản lưỡi sang tay cầm. 4 - một dao Đông Sơn có lưỡi mang hình đôi giao long, phần tay cầm biến thể với hình người ngồi trên trống đồng


    Thứ hai, là những dao găm đồng hoặc sắt cắm vào cán đồng đúc có hình thuyền mỏng ở đốc, như thường thấy ở loại kiếm chuôi đồng lưỡi sắt đã nói nhiều ở phần kiếm Đông Sơn.

    Về loại thứ nhất, cho đến nay, tôi mới bắt gặp 5 chiếc dao găm loại này, chủ yếu phát hiện được ở địa vực đông bắc của văn hóa Đông Sơn. Tôi mới chỉ thấy duy nhất một chiếc ở vùng sông Mã thuộc huyện Cẩm Thủy (Thanh Hóa), gần gũi với phong cách trang trí của khối Lạc Việt miền núi. Thoạt đầu, loại dao này phát hiện trong một hang núi thuộc tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc), gần với Lạng Sơn nước ta, xếp niên đại Chiến Quốc, nên ít người nghĩ rằng nó thuộc văn hóa Đông Sơn. Chỉ cho đến khi hoạt động hút cát ở các lòng sông nước ta phát hiện được, lại với số lượng nhiều hơn và hoa văn đồng điệu, đặc trưng với những mảnh áo giáp, ngọn giáo Đông Sơn, tôi mới mạnh dạn xếp chúng là một loại hình dao găm Đông Sơn còn hiếm thấy.

    Dao găm Đông Sơn hiếm thấy với đặc trưng cán cầm mỏng, dẹt, trang trí thần hộ mệnh đeo khuyên tai tròn ở cán và rùa thần ở bản lưỡi


    Trọng tâm dễ nhận ra ở loại dao thứ nhất này là hình đúc chìm trên lưỡi, với nội dung trang trí chính tập trung ở phần chuyển từ lưỡi sang cán cầm. Tại đó, luôn ngự trị hình mặt người khá giống với mặt thần hộ mệnh xuất hiện trên các mảnh áo giáp Tuyên Quang và trên mũi giáo phát hiện ở vùng ngã ba Đụn - nơi chia nước sông Kinh Thầy và sông Giá (Thủy Nguyên, Hải Phòng). Khuôn mặt hơi dài, nét mặt cân xứng, hài hòa, hiền hậu.

    2. Loại dao găm Đông Sơn thứ hai được trình bày ở đây thực chất chỉ là một kiểu tra lưỡi dao ngắn thay cho lưỡi kiếm, trên cùng một loại tay cầm bằng đồng đúc sẵn, được chế tạo bằng cách ốp khuôn vào vật mẫu bằng tre, gỗ, sợi bện hoặc đan lát - thường thấy ở loại kiếm Đông Sơn chuôi đồng lưỡi sắt đã trình bày từ vài tuần trước.
    Tôi bắt đầu chú ý đến loại dao găm này kể từ khi bắt gặp một tiêu bản trưng bày trong Bảo tàng Vân Nam (Trung Quốc). Một tiêu bản khác tôi thấy trong sưu tập Mac Clean (Mỹ). Như đã nói ở phần kiếm chuôi đồng lưỡi sắt Đông Sơn, những dao găm này là sản phẩm Đông Sơn của người Tây Âu. Việc chuyển từ kiếm thành dao khá đơn giản: chỉ cần thay lưỡi kiếm dài bằng lưỡi dao nhọn ngắn hơn. Cả dao lẫn kiếm đều có phần "tông" để cắm vào hốc cán, sau đó dùng keo gắn chặt với cán.

    Từ trái sang: 1 -Dao găm cán đồng lưỡi sắt, mới khai quật được ở Quỳ Hợp, Nghệ An (Bảo tàng Phạm Huy Thông, Mường Động, Phú Thọ); 2 - Dao găm cán đồng lưỡi sắt, phát hiện ở mỏ quặng Vân Nam (Bảo tàng Vân Nam, Trung Quốc); 3 - Dao găm cán đồng lưỡi đồng (sưu tập Mac Clean, Mỹ)

    Phát hiện gần đây ở Quỳ Hợp (Nghệ An) cho thấy khả năng các quý tộc Đông Sơn cũng thường dùng dao găm với loại cán kiếm đồng đúc sẵn đó. Trong một ngôi mộ, bên cạnh bộ lễ khí gồm ấm kendi, chuông kiểu Ấn Độ, chảo ba chân kiểu Lĩnh Nam, bộ đồ đeo gồm 4 chóp tròn nhỏ, 5 răng gấu xuyên lỗ… đều bằng đồng đúc, còn có hai cán kiếm đồng còn nguyên hình thuyền ở đốc với hai lưỡi ngắn như lưỡi dao găm.
    Trong đó, một chiếc lưỡi đã gãy, được táp mới bằng một mũi dao hay kiếm sắt khác cùng thời. Chiếc kia còn khá nguyên vẹn phần lưỡi dao găm, nhưng vết keo gắn mới cho thấy có thể đã được tu sửa một cách khá hợp lý, bằng cách gia cố phần chân tông lưỡi dao găm nguyên bản bị bong ra, hoặc lấy một phần mũi kiếm, mũi giáo táp mới vào. Hy vọng khi chụp X-quang sẽ làm rõ vấn đề.

    "Trọng tâm dễ nhận ra ở loại dao thứ nhất là hình đúc chìm trên lưỡi, với nội dung trang trí chính tập trung ở phần chuyển từ lưỡi sang cán cầm. Tại đó, luôn ngự trị hình mặt người khá giống với mặt thần hộ mệnh..."

    Tác giả: TS Nguyễn Việt
    Nguồn: Bảo tàng lịch sử Quốc Gia

    #LaoCoVat #AntiqueNews #Tintuccovat #DiSanVanHoa #DaoGamDongSon #since1955
     

    ĐN
    Giới thiệu tác giảLão Cổ Vật

    Lão Cổ Vật – gia truyền từ 1955, thẩm định cổ vật và tư vấn sưu tầm. Chia sẻ kiến thức, câu chuyện về cổ vật và văn hoá Việt cùng quý nhà sưu tầm.

    Bài viết liên quan

    Biểu Tượng Ngôi Sao Trên Mặt Trống Đồng Đông Sơn

    Biểu Tượng Ngôi Sao Trên Mặt Trống Đồng Đông Sơn

    Trung tâm của mặt trống đồng Đông Sơn thường xuất hiện một hình ngôi sao có từ 8 đến 14 cánh. Đây là hình ảnh nổi bật và quan trọng nhất, đại diện cho mặt trời – biểu tượng tối cao trong tự nhiên. Người xưa tin rằng mặt trời mang đến ánh sáng, năng lượng và sự sống, vì vậy họ dành sự tôn kính đặc biệt cho hình ảnh này. Việc đặt ngôi sao ở vị trí trung tâm phản ánh lòng biết ơn sâu sắc của cư dân Đông Sơn đối với thiên nhiên.
    Xem chi tiết
    Tửu Cụ Việt: Tự Hào Nét Riêng

    Tửu Cụ Việt: Tự Hào Nét Riêng

    Trong dụng cụ bốn món ăn chơi với rượu – chè – trầu – thuốc, đồ phục vụ uống rượu (tửu cụ) do người Việt chế tác là phong phú và đa dạng hơn cả. Việc tiếp nối cũng liền mạch qua thời kỳ, vùng miền, hợp thành môn chơi tửu cụ đầy hấp dẫn.
    Xem chi tiết
    Gốm Cổ Việt Nam – Những Hằng Số Văn Hóa

    Gốm Cổ Việt Nam – Những Hằng Số Văn Hóa

    Nói lên sự khắc họa gốm cổ Việt Nam như một giá trị văn hóa bền bỉ của dân tộc, phản ánh đời sống dân gian, tâm thức người Việt và vẻ đẹp mộc mạc, giản dị được gìn giữ qua hàng nghìn năm lịch sử.
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 1 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 1 )

    Không biết chính xác tự bao giờ, hoa sen - loài hoa đẹp mang nhiều ý nghĩa thâm thúy đã đi vào tâm tưởng của người Việt
    Xem chi tiết
    Chim Lạc Trên Trống Đồng Đông Sơn.

    Chim Lạc Trên Trống Đồng Đông Sơn.

    Chim dang cánh bay trên mặt trống là chim Lạc và là vật tổ của văn hóa Đông Sơn
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 2 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 2 )

    Khám phá vai trò độc đáo của hoa sen trong nền văn minh Đại Việt, từ những công trình kiến trúc chùa tháp thời Lý – Trần đến nghệ thuật gốm sứ truyền thống. Sen không chỉ là hình ảnh trang trí mà còn là biểu tượng tinh thần, hiện diện trong các phù điêu, bệ tượng, đá kê chân cột, và trên những sản phẩm gốm men ngọc, gốm hoa nâu với kỹ thuật khắc, đắp nổi tinh xảo.
    Xem chi tiết
    Trường Kỷ Trong Nội Thất Truyền Thống Việt Nam

    Trường Kỷ Trong Nội Thất Truyền Thống Việt Nam

    Trường kỷ là món nội thất gắn bó với kiến trúc nhà Việt qua nhiều thế hệ, vừa mang tính ứng dụng cao, vừa thể hiện tinh thần hiếu khách, phong cách sống và địa vị của gia chủ.
    Xem chi tiết
    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 3 )

    Hoa Sen Trong Nghệ Thuật Trang Trí Việt Nam ( Phần 3 )

    Sen trên gốm Chu Đậu Nét Lam Và Hồn Sen: Biểu Tượng Văn Hóa Trên Gốm Chu Đậu Việt Nam
    Xem chi tiết
    Trống Đồng Đông Sơn - Tinh Hoa Văn Hóa Việt Cổ

    Trống Đồng Đông Sơn - Tinh Hoa Văn Hóa Việt Cổ

    Trong toàn bộ hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, trống đồng là loại hình nổi bật nhất, vừa có giá trị khảo cổ, vừa có giá trị biểu tượng. Trống đồng không chỉ là nhạc khí dùng trong nghi lễ, lễ hội hay sinh hoạt cộng đồng, mà còn là hiện vật kết tinh trình độ luyện kim, nghệ thuật tạo hình, tín ngưỡng nông nghiệp và quyền lực xã hội của cư dân Việt cổ. Từ bao đời nay, trống đồng Đông Sơn đã được xem là biểu tượng thiêng liêng của văn hóa Việt Nam, gắn với văn minh sông Hồng và thời kỳ
    Xem chi tiết
    Thạp Đồng Đông Sơn - Bản Sắc Của Văn Hóa Việt Cổ

    Thạp Đồng Đông Sơn - Bản Sắc Của Văn Hóa Việt Cổ

    Trong hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, thạp đồng là một loại hình rất đáng chú ý. Nếu trống đồng thường được nhắc đến như biểu tượng lớn nhất của văn minh Đông Sơn, thì thạp đồng lại cho thấy một phương diện khác: đời sống sinh hoạt, nghi lễ, tín ngưỡng và khả năng chế tác đồ đồng tinh xảo của cư dân Việt cổ. Thạp đồng không chỉ là đồ chứa. Ở nhiều trường hợp, nó còn là lễ khí, vật phẩm tùy táng, biểu tượng của địa vị xã hội và là nơi lưu giữ nhiều lớp thông tin về đời sống Đông Sơn.
    Xem chi tiết

    Bình luận

    0

    Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận!

    Gửi bình luận của bạn

    Gửi bình luận

    Lịch cát tường

    Thứ Năm, 23/05/2024

    16

    Tháng 4 (Âm) - Giáp Thìn

    "Ngày lành tháng tốt, bách sự hanh thông"

    Đăng ký tư vấn

    Sưu tầm đúng – Giữ trọn giá trị

    Để lại số điện thoại để được chuyên gia Lão Cổ Vật tư vấn sưu tầm và thẩm định cổ vật.

    Nội dung chính
      Lão Cổ Vật
      古
      Khách hàng và hoạt động

      Album Lão Cổ Vật

      Những khoảnh khắc giao lưu cùng khách hàng, nhà sưu tầm và các phiên chợ đồ xưa – nơi mỗi tác phẩm tìm được chủ nhân xứng đáng.

      Tất cả
      Không gian
      Giao lưu
      Phiên chợ
      Bộ trường kỷ gỗ lim
      Không gian

      Bộ trường kỷ gỗ lim

      Bộ trường kỷ gỗ lim cổ điển Lão Cổ Vật bài trí cho không gian studio của khách hàng.

      Giao lưu Đại sứ quán
      Giao lưu

      Giao lưu Đại sứ quán

      Lão Cổ Vật giao lưu, giới thiệu văn hoá cổ vật Việt cùng Đại sứ quán Ả Rập.

      Phiên chợ Viềng
      Phiên chợ

      Phiên chợ Viềng

      Gian hàng đồ xưa của Lão Cổ Vật tại phiên chợ Viềng đầu xuân.

      Thư pháp chữ Phật Tâm
      Không gian

      Thư pháp chữ Phật Tâm

      Tranh thư pháp chữ Phật Tâm trang trí trong không gian phòng khách nhà khách hàng.

      Nhà sưu tầm ghé thăm
      Giao lưu

      Nhà sưu tầm ghé thăm

      Các nhà sưu tầm quốc tế sang giao lưu, thưởng lãm tác phẩm tại Lão Cổ Vật.

      Gian hàng Tết Hàng Lược
      Phiên chợ

      Gian hàng Tết Hàng Lược

      Gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại chợ hoa Hàng Lược, điểm hẹn quen thuộc mỗi dịp xuân về.

      Tác phẩm sơn thiếp vàng
      Không gian

      Tác phẩm sơn thiếp vàng

      Bộ tác phẩm sơn thiếp vàng trang trí tại nhà khách hàng, trang nghiêm và ấm cúng.

      Thưởng trà cùng huynh đệ
      Giao lưu

      Thưởng trà cùng huynh đệ

      Huynh đệ ghé thăm, thưởng trà và đàm đạo về cổ vật tại Lão Cổ Vật.

      Khách quốc tế thăm gian hàng Tết
      Phiên chợ

      Khách quốc tế ghé thăm

      Khách nước ngoài thăm quan gian hàng Tết của Lão Cổ Vật tại phố Hàng Lược.

      Xem thêm hoạt động

      Góc sưu tầm Lão Cổ Vật

      Kiến Thức Sưu Tầm

      Học cách phân biệt đồ cổ, đồ giả cổ và thẩm định giá trị cổ vật cùng các chuyên gia Lão Cổ Vật.

      Đăng ký nhận thông tin mới nhất

      Bài viết mới về cổ vật, kiến thức thẩm định và tác phẩm mới từ Lão Cổ Vật gửi thẳng tới bạn.

      Khám Phá Thế Giới Động Vật Phong Phú Trên Cổ Vật Đông Sơn
      07-11-2026Th07-11-2026

      Khám Phá Thế Giới Động Vật Phong Phú Trên Cổ Vật Đông Sơn

      Hình ảnh các loài động vật được tạo tác sinh động trên cổ vật của nền văn hóa Đông Sơn là minh chứng cho lối sống gần gũi với thiên nhiên của người Việt cổ.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Điêu Khắc: Dấu Ấn Bất Diệt Của Văn Minh Nhân Loại
      07-11-2026Th07-11-2026

      Điêu Khắc: Dấu Ấn Bất Diệt Của Văn Minh Nhân Loại

      Từ những khối đá thô sơ đến nét chạm đầy tinh tế, nghệ thuật điêu khắc âm thầm ghi dấu bước chân nhân loại qua từng thời kỳ.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Áo Dài Xưa Qua Bưu Ảnh Cổ
      07-11-2026Th07-11-2026

      Áo Dài Xưa Qua Bưu Ảnh Cổ

      Nhìn người xưa trong trang phục áo dài năm thân – thuộc loại áo thụ lĩnh (cổ tròn dựng đứng) từ vua, quan, cho đến nam phụ lão ấu thứ dân trông đều thật đẹp, biểu đạt trọn vẹn thần thái và sự trang trọng của chiếc áo dài rất Việt này. Để tìm lại quá khứ vàng son của tà áo năm thân, những bưu ảnh cổ có niên đại cả trăm năm giúp chúng ta ngược thời gian trở về quá vãng.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Bảo Vật Quốc Gia Việt Nam: Mộ Thuyền Việt Khê
      07-11-2026Th07-11-2026

      Bảo Vật Quốc Gia Việt Nam: Mộ Thuyền Việt Khê

      Mộ thuyền là một trong những táng tục đặc trưng của văn hóa Đông Sơn. Cho đến nay, mộ thuyền đã được phát hiện trong nhiều di tích Đông Sơn, cung cấp những tư liệu quý báu cho chúng ta tìm hiểu về tính chất cũng như các mối quan hệ của văn hóa nổi tiếng này. Một trong những phát hiện sớm nhất và quan trọng nhất về mộ thuyền trong văn hóa Đông Sơn đó là ngôi mộ Việt Khê (mộ số 2 - M2).
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết
      Mỹ Thuật Chạm Khắc Gỗ Tại Nhà Cổ Trần Công Vàng
      07-11-2026Th07-11-2026

      Mỹ Thuật Chạm Khắc Gỗ Tại Nhà Cổ Trần Công Vàng

      Những chi tiết trang trí bằng gỗ tựa như tác phẩm điêu khắc, làm bừng sức sống cho không gian xưa, như góp nhặt lại chất Á Đông và những tâm tư, tình cảm của chủ nhân phong lưu thanh nhã.
      Nguyễn Hoài ThươngĐọc bài viết

      @laocovat

      Thưởng ngoạn cổ vật cùng Lão Cổ Vật

      Những thước phim ngắn về thẩm định, sưu tầm và thưởng ngoạn cổ vật từ kênh TikTok Lão Cổ Thẩm Định cổ vật – gia truyền từ 1955.

      Ghè – Liễn men lam thế kỷ 19

      Góc trưng bày tại tiệm Lão Cổ Vật

      Ngũ Long Quần Hội – đôi chóe đồng khảm tam khí

      Lân Vương Đại Nghiệp Diên Miên – tác phẩm độc bản

      Nhận biết đồ cổ qua lớp men đáy

      Sứ men lam thời Thanh thế kỷ 18

      Đồ cổ Nhập môn Thực chiến – bài phân tích của học viên

      Khi cổ vật trở thành linh hồn không gian sống

      Lão Cổ Vật

      Địa chỉ

      332B Âu Cơ, Hồng Hà, Hà Nội

      Lão Cổ Vật Antique Since 1955

      Khởi nguồn từ năm 1955, Lão Cổ Vật là nơi chia sẻ thông tin thị trường cổ vật và nghệ thuật, giúp các nhà sưu tầm khám phá, mua bán, tài trợ và gửi giao lưu các tác phẩm quý hiếm.

      Thông tin tài khoản: STK 0541007007007 – Nguyễn Duy Tuấn – Vietcombank chi nhánh Long Biên.

      Facebook Lão Cổ Vật
      YouTube Lão Cổ Vật
      Zalo Lão Cổ Vật
      Email Lão Cổ Vật

      Đăng ký nhận tư vấn

      Bản đồ

      © 2026 Lão Cổ Vật Antique. Thẩm định cổ vật – Tư vấn sưu tầm – Gia truyền từ 1955.

      098.13.02468