Tin Tức

Chuôn Ngọ không chỉ là cái nôi của nghề khảm trai, mà còn là nơi duy nhất ở Việt Nam chế tác vỏ trai, vỏ ốc thành nguyên liệu phục vụ nghệ thuật cẩn khảm trên gỗ, sơn mài… cho các làng nghề Việt.
 

Thần tiên hạ giới xuống phàm trần, con người nhân gian vui đùa cùng linh vật thiêng liêng như Rồng, Nghê, Phượng, ranh giới nghìn trùng giữa cõi tiên và cõi thế không còn khoảng cách. Tất cả hội tụ trong không gian chung là đình làng cổ, tạo thành các mảng trang trí đầy sinh động. Trong mỹ thuật dân gian Việt, chỉ đình làng mới hiện hữu một phong cách trang trí tự do, hồn nhiên, phiêu linh đến thế.

Nghiên cứu về nguồn gốc coban được sử dụng trong gốm sứ men lam trắng thời nhà Minh là điều cần thiết để hiểu sâu hơn về truyền thống gốm sứ nổi tiếng này. Dựa trên các nguồn văn bản thời Minh và Thanh, bằng chứng khảo cổ học và nghiên cứu khoa học hiện đại, rõ ràng là các chất tạo màu coban được sử dụng trong giai đoạn đầu đến giữa nhà Minh chủ yếu có nguồn gốc trong nước, với tỉnh Giang Tây đóng vai trò trung tâm.
 

Trong lịch sử phát triển của nền văn minh Trung Hoa cổ đại, nhà Thương (khoảng 1600–1046 TCN) được xem là thời kỳ cực thịnh đầu tiên của nghệ thuật và kỹ thuật luyện kim đồng. Nếu Văn hóa Nhị Lý Đầu đặt nền móng cho sự ra đời của thời đại Đồ Đồng, thì dưới triều đại Thương, kỹ nghệ đúc đồng đã đạt tới trình độ phát triển rực rỡ, tạo nên một trong những đỉnh cao của nền văn minh nhân loại thời kỳ cổ đại.

Những hiện vật đồ đồng nhà Thương không chỉ gây ấn tượng bởi kích thước đồ sộ, kỹ thuật chế tác tinh xảo và hệ thống hoa văn phức tạp, mà còn phản ánh thế giới quan, tín ngưỡng và cấu trúc quyền lực của xã hội đương thời. Các phát hiện khảo cổ tại Ân Khư, Trịnh Châu và nhiều địa điểm khác đã cung cấp bằng chứng cho thấy nhà Thương sở hữu nền công nghiệp luyện kim phát triển bậc nhất thế giới vào thiên niên kỷ II trước Công nguyên.

Nghệ thuật đồ đồng thời Thương là thành tựu tiêu biểu nhất của nền văn minh Trung Quốc thời kỳ đầu và có ảnh hưởng sâu sắc đến toàn bộ lịch sử nghệ thuật Đông Á sau này.

Cổ phục áo dài năm thân thuộc tầng lớp quan, nhà quyền quý, hiện hiếm gặp trên thị trường cổ ngoạn. Tuổi đời áo càng cao, độ quý hiếm càng tăng, nhất là những chiếc áo trên chất liệu trừu, đoạn có niên đại từ thế kỷ XVIII – XIX. Mỗi chiếc áo là một câu chuyện, một nét đẹp lạ để trân trọng, nâng niu và gìn giữ.

Đồ gỗ sơn thếp

Các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều cổ vật bằng gỗ có dấu vết sơn, trong các ngôi mộ cổ thời Đông Sơn, cách ngày nay trên dưới 2000 năm. Tại các mộ thuyền Châu Can tìm thấy khay gỗ chứa đồ tùy táng khác còn để lại nhiều vết sơn. Đặc biệt, năm 2004, Bảo tàng Hà Tây (cũ) đã khai quật một ngôi mộ, trong đó có nhiều đồ tùy táng sơn son còn tương đối tốt, nào là nhĩ bôi, hộp hình chữ nhật. Mộ Việt Khê (Hải Phòng) đang trưng bày ở Bảo tàng Lịch sử quốc gia với hơn một trăm hiện vật tùy táng, trong đó có nhiều dao, giáo, lao cán bằng gỗ được phủ lớp sơn.

Ngai thờ gỗ sơn son thếp vàng từ thế kỷ XVII trong ngôi miếu cổ thờ vua Lý Nam Đế và Hoàng hậu là một tác phẩm độc nhất vô nhị, Bảo vật Quốc gia.M

Thời kỳ đồ đá là giai đoạn sớm nhất trong lịch sử phát triển của loài người trên lãnh thổ Việt Nam, kéo dài hàng chục nghìn năm trước khi con người biết sử dụng kim loại. Đây là thời kỳ đánh dấu quá trình thích nghi lâu dài của cư dân tiền sử với môi trường tự nhiên, đồng thời phản ánh những bước tiến quan trọng về tư duy kỹ thuật, tổ chức đời sống và phương thức khai thác tài nguyên. Những phát hiện khảo cổ học trong hơn một thế kỷ qua cho thấy Việt Nam là một trong những khu vực có lịch sử cư trú lâu đời ở Đông Nam Á, với nhiều nền văn hóa khảo cổ nổi tiếng như Sơn Vi, Hòa Bình, Bắc Sơn, Quỳnh Văn và Đa Bút.

Dựa trên trình độ chế tác công cụ và đặc điểm kinh tế – xã hội, các nhà khảo cổ học chia thời kỳ đồ đá ở Việt Nam thành ba giai đoạn chính: Đá cũ, Đá giữa và Đá mới. Mỗi giai đoạn không chỉ phản ánh sự tiến bộ về kỹ thuật chế tác công cụ mà còn thể hiện những biến đổi quan trọng trong đời sống của cư dân tiền sử.

Trước hết, chim là động vật thấy xuất hiện nhiều nhất trong nghệ thuật Đông Sơn. Trong đó, theo trật tự thống kê từ gần một ngàn tiêu bản tôi đã gom được, ta sẽ thấy ưu thế tuyệt đối thuộc về các loài chim gắn với lối sống ăn bắt thủy sinh ở các thủy vực đầm lầy ven sông, biển với đặc trưng cổ dài, mỏ cả ngắn lẫn dài và chân cao. Chúng được nghệ nhân Đông Sơn đặc tả khiến người xem rất dễ nhận ra như các loài cò, bồ nông, cốc.

Lịch sử nhân loại không bắt đầu từ những vị vua đầu tiên, những đế chế cổ đại hay các văn bản được ghi chép trên giấy cói và đất sét. Trên thực tế, phần lớn hành trình tồn tại của con người diễn ra trong một giai đoạn không có bất kỳ tài liệu thành văn nào. Giai đoạn đó được gọi là thời kỳ Tiền sử (Prehistory).

Mặc dù không để lại các ghi chép bằng chữ viết, thời kỳ Tiền sử lại là giai đoạn quan trọng nhất trong lịch sử loài người. Đây là thời kỳ chứng kiến sự xuất hiện của tổ tiên loài người, sự phát triển của công cụ lao động, khả năng sử dụng lửa, sự hình thành ngôn ngữ, nghệ thuật, nông nghiệp và những cộng đồng định cư đầu tiên. Nói cách khác, mọi nền văn minh sau này đều được xây dựng trên những nền tảng được hình thành trong thời kỳ Tiền sử.

Là biểu tượng của sự trường tồn, viên mãn và khát vọng, hoa cúc thường được biết đến với cái tên mỹ miều “Vương giả chi hoa” (loài hoa dành cho bậc vương giả). Không chỉ gắn kết mật thiết trong dòng chảy văn hóa – lịch sử, vẻ đẹp của hoa cúc còn được thể hiện qua trang sức, trang phục của triều đình xưa.

Bốn năm mới có một lần, hội Vật cầu nước làng Vân thu hút du khách bởi những cuộc tranh cầu sôi động trên sân bùn độc đáo. Đây không chỉ là một lễ hội đặc sắc của xứ Kinh Bắc mà còn là biểu tượng cho khát vọng mùa màng no đủ và sức sống của văn hóa dân gian Việt Nam.

Đứng lặng im dọc thần đạo của những lăng tẩm Huế trong hàng thế kỷ, tượng ngựa đá là giao điểm giữa tín ngưỡng, lịch sử và nghệ thuật tạo hình.

Khi cười tươi, hài hước, khi nhăn nhó, lúc trầm ngâm… muôn cảm xúc ấy tụ vào cái dáng chung là tư thế quỳ, bụng phệ, tay như đang dâng hương, dâng đèn… đấy chính là Phỗng – một nhân vật đặc biệt trong nghệ thuật tác tượng dân gian.

Trong đợt khai quật khảo cổ năm 2025, các nhà khảo cổ đã phát hiện một hệ thống móng cột có kích thước đặc biệt lớn, vượt xa những phát hiện trước đây tại Hoàng thành Thăng Long. Nổi bật là một móng cột được tạo thành từ 81 lớp đầm liên tiếp, dày khoảng 4m, với diện tích bề mặt từ 15–18m², tương đương diện tích của một căn nhà nhỏ.

Văn hóa Sa Huỳnh là một trong những trung tâm văn hóa khảo cổ lớn của Việt Nam thời tiền – sơ sử, cùng với văn hóa Đông Sơn ở phía Bắc và văn hóa Đồng Nai ở phía Nam. Từ những phát hiện đầu tiên tại khu vực Sa Huỳnh (Đức Phổ, Quảng Ngãi) vào đầu thế kỷ XX, đến nay hàng trăm di tích thuộc nền văn hóa này đã được phát hiện dọc ven biển miền Trung, từ Thừa Thiên Huế đến Bình Thuận. Những tư liệu khảo cổ ngày càng giúp làm sáng tỏ nguồn gốc, quá trình phát triển và những đặc trưng nổi bật của nền văn hóa cổ xưa này.

Văn hóa Gò Mun là một nền văn hóa khảo cổ thuộc hậu kỳ thời đại đồng thau ở Bắc Bộ Việt Nam, tồn tại vào khoảng từ thế kỷ XI đến thế kỷ VII trước Công nguyên. Tên gọi của nền văn hóa này được đặt theo di chỉ Gò Mun thuộc xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, nơi được phát hiện và khai quật lần đầu tiên vào năm 1961. Qua các đợt khai quật tiếp theo vào các năm 1965, 1969 và 1971, các nhà khảo cổ học đã thu được khối lượng lớn hiện vật gồm đồ đá, đồ đồng, đồ gốm, đồ xương và nhiều dấu tích cư trú quan trọng, tạo cơ sở để xác lập một giai đoạn văn hóa khảo cổ độc lập trong tiến trình phát triển của thời đại kim khí Việt Nam.

Bảo tàng Lịch sử quốc gia hiện đang trưng bày một cây đèn Đông Sơn mà chân đèn là một tượng voi rỗng với thần thế rất "Đông Sơn", gồm cả quản tượng và người ôm cột chân đèn ngồi phía sau…

Gốm hoa nâu thuộc hai thời kỳ lịch sử: thời Lý (1009 – 1225) và thời Trần (1225 – 1400). Tuy giản đơn với gam màu chủ đạo trắng ngà và nâu trầm nhưng gốm hoa nâu đã tạo nên bước tiến vượt bậc, gói trọn tinh thần và vẻ đẹp tiêu biểu, thuần khiết trên gốm Việt xưa.

Sau khi giành được độc lập tự chủ vào thế kỷ X, Đại Cồ Việt bước vào thời kỳ phục hưng mạnh mẽ về kinh tế và văn hóa. Trong bối cảnh đó, nghề gốm thời Lý – Trần phát triển rực rỡ, trở thành một trong những thành tựu tiêu biểu của văn hóa Đại Việt. Các trung tâm sản xuất gốm xuất hiện ở nhiều địa phương như Thăng Long, Hải Dương, Nam Định, Thanh Hóa và Ninh Bình, cho thấy sự hình thành của nền sản xuất gốm chuyên nghiệp với quy mô lớn.

Ẩn trong những trầm tích văn hóa Việt Nam tồn tại một loại hình di sản đặc biệt cô đọng, gói ghém tinh hoa của cả một triều đại trong lòng một đồng tiền kim loại với đường kính chỉ vài centimet.

Hôm nay tôi muốn cùng các bạn quan sát một hiện tượng ngược lại: Những con rồng nâng bổng thần đèn, biến chính thần đèn thành người nâng đỡ đĩa đèn với ánh sáng linh thiêng đó. Sự thay đổi đó có ý nghĩa gì chăng hay chỉ là cảm hứng tùy tiện của người thợ đúc đồng?

Gốm Việt cổ, khi đến thời Lê Mạc (1527 - 1592) và Lê Trung hưng (1533 - 1788), bắt đầu xuất hiện những tạo dáng khác lạ, nổi bật là các ấm rượu hình tôm cá