Tin Tức

Niên đại: Thời Lê sơ (thế kỷ XV)
Lưu giữ: Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh, được công nhận là bảo vật quốc gia ngày 25/12/2021

Bình gốm men vẽ nhiều màu cao 46cm, đường kính thân lớn nhất 30,5cm, có dáng hình trụ tròn cấu trúc thành 3 phần: miệng, thân và đế. Miệng bình giống như hình phễu, cổ thót lại so với miệng; thân phình to, dáng cong hình cầu và thót dần rồi nhập vào đế. Đế có dáng uốn cong, mép đế thẳng tạo thế vững chãi của bình.

Bình được phủ men kín cả trong lẫn ngoài, mép miệng cao men; đáy không phủ men mà tô son nâu. Toàn bộ mặt ngoài từ miệng xuống đến chân đế được trang trí hoa văn với đồ án hoa văn chính là hai con rồng bay lượn vờn ngọc báu, các họa tiết hoa văn hình học, hoa lá làm nền tôn hoa văn chính. Các họa tiết, hoa văn được vẽ bằng nhiều màu, trong đó xanh lam và đỏ nâu là hai màu chủ đạo, kim loại vàng cũng được dùng để vẽ trên bình dù cơ bản đến nay đã bị bay màu. Sự kết hợp hài hòa giữa màu vẽ và màu nền men trắng tạo hiệu ứng tuyệt vời cho các đồ án.

Bình gốm men vẽ nhiều màu chứa đựng những giá trị tiêu biểu về nghệ thuật, trình độ thẩm mỹ cũng như kỹ nghệ sản xuất gốm sứ Đại Việt thời Lê sơ.

Niên đại: Thế kỷ XVII
Lưu giữ: Chùa Giám, xã Cẩm Sơn, huyện Cẩm Giang, tỉnh Hải Dương.

Cửu phẩm liên hoa chùa Giám có tên gọi khác là Cửu phẩm liên hoa Nghiêm Quang tự, hình lục giác đều, có tổng chiều cao 6,52m, nặng khoảng 4 tấn.
Tâm của cây cửu phẩm là cột trụ chất liệu gỗ lim được đặt lên một cối quay (cối quay chất liệu kim loại có chiều cao khoảng 40cm). Mỗi tầng chạm 5 lớp cánh sen, lớp dưới cùng các cánh sen úp xuống nhỏ nhất, chạm xuôi theo mặt lục giác phía thân cây phẩm. Trên mỗi mặt bằng ván/tầng của tòa cửu phẩm đặt 3 pho tượng Phật: tượng A Di Đà ngồi giữa; 2 tượng Quan Âm đứng trên đài sen hai bên. Như vậy mỗi tầng có 18 pho tượng cùng với 1 pho tượng A Di Đà trên đỉnh tháp, tổng cộng toàn bộ cây phẩm có 145 pho tượng Phật.
Tòa cửu phẩm liên hoa chùa Giám cùng với các tòa cửu phẩm khác phản ánh đặc trưng của Phật giáo Việt Nam: đó là sự kết hợp chặt chẽ giữa các yếu tố Thiền - Tịnh - Mật trong thế kỷ XVII. Tòa cửu phẩm là một bộ phận quan trọng trong cấu trúc tổng thể của một ngôi chùa có liên quan tới Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh thời Trần với tinh thần “thuốc Nam trị bệnh cho người Nam”
 

Niên đại: Thời Lê sơ (thế kỷ XV)
Lưu giữ: Sưu tập Bảo vật An Biên, thành phố Hải Phòng, được công nhận là bảo vật quốc gia ngày 30/01/2023 
Đĩa gốm men lam tím vẽ vàng kim trên men qua lần nung thứ hai. Đĩa có trang trí vàng kim như một loại men độc sắc. Các hoa văn trang trí đến nay tuy nhiều chỗ mòn mờ nhưng mang đặc trưng rõ rệt của đồ gốm thời Lê sơ như băng cánh hoa đặc trưng, hoa lan, băng dây hoa mai, băng cánh sen kép, bên trong vẽ nửa bông hoa và dải xoắn ốc.
Kỹ thuật vẽ men trên gốm này mềm mại, điêu luyện, có thể sánh ngang với loại đồ gốm thủy lam thời Minh, thế kỷ XV. Đây là một đĩa gốm men cao cấp của lò gốm Thăng Long, thuộc dòng đồ gốm phục vụ hoàng cung và xuất khẩu hay quà tặng biếu của hoàng gia thời Lê sơ.
Kỹ thuật sử dụng men lam tím vẽ trang trí vàng kim trên men qua lần nung thứ hai là một hiện tượng đột phá, tạo nên một khuynh hướng, một phong cách mới trong sản xuất gốm sứ cao cấp phục vụ hoàng cung thời Lê sơ. Chiếc đĩa gốm này còn là tài liệu chuẩn góp phần so sánh, đối chiếu xác định niên đại cho nhiều hiện vật gốm men lam tím cùng thời.
 

Niên đại: thế kỷ III - II trước Công Nguyên 
Lưu trữ: bảo tàng tỉnh Quảng Ninh 

Đặc điểm: Trống đồng Quảng Chính là một hiện vật tiêu biểu thuộc văn hoá Đông Sơn, có hình dáng cân đối với ba phần rõ rệt gồm mặt trống, tang trống và chân trống, trong đó mặt trống rộng và phẳng, tang hơi phình ra còn chân thu nhỏ dần tạo sự vững chắc; chính giữa mặt trống là hình ngôi sao nhiều cánh tượng trưng cho mặt trời, xung quanh được trang trí các vòng hoa văn phong phú như hình người nhảy múa, đánh trống, giã gạo, hình chim Lạc, hươu nai, thuyền cùng các hoạ tiết hình học như vòng tròn đồng tâm, răng cưa được sắp xếp hài hoà; trống được đúc bằng đồng nguyên khối với kỹ thuật luyện kim cao, hoa văn sắc nét chứng tỏ trình độ thủ công phát triển của cư dân cổ; thân trống thường có 2 đến 4 quai để khiêng hoặc treo và cũng được trang trí đồng bộ; không chỉ là nhạc cụ dùng trong nghi lễ và lễ hội, trống đồng Quảng Chính còn mang giá trị lớn về lịch sử và văn hoá, phản ánh đời sống sinh hoạt, tín ngưỡng và tư duy thẩm mỹ của người Việt cổ.
 

Niên đại: Thời Nguyễn (1835 – 1837)
Lưu giữ: Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, được công nhận là bảo vật quốc gia ngày 01/10/2012
 

Theo học giả Linh Mục Kim Định ghi chép nơi chương Dẫn Nhập trong tác phẩm “Sứ Điệp Trống Đồng, xuất bản vào năm 1984 thì vào thời Pháp thuộc, khoản 1885-1895, thực dân Pháp xem trống đồng là một di vật rất quý, nên tìm mua khắp nơi. Có 6 chiếc trống đồng loại thời danh nhất vào lúc đó

Nếu đồ gốm quý ở "xương đất", đồ đồng quý ở "khí chất", thì đồ gỗ cổ lại quý ở "lớp áo sơn". Trong cuốn Nghề cổ đất Việt, tác giả Vũ Từ Trang đã khẳng định: Nghề sơn chính là đỉnh cao của sự nhẫn nại, nơi người nghệ nhân dùng nhựa của đất mẹ để bảo tồn di sản.

Sắc mệnh chi bảo (敕命之寶) là một chiếc ấn vàng (kim bảo) quý hiếm của triều Nguyễn, hiện được công nhận là Bảo vật quốc gia của Việt Nam. Đây là một trong những biểu tượng quan trọng nhất cho quyền lực nhà vua, được dùng để đóng lên các văn bản hành chính quan trọng. 

Nếu gốm sứ là tinh hoa của đất và lửa, thì đồ đồng chính là biểu tượng cho quyền uy và sự bền vững của dân tộc Việt qua hàng nghìn năm. Trong cuốn Nghề cổ đất Việt, tác giả Vũ Từ Trang đã dẫn dắt chúng ta đi từ những làng nghề mộc mạc đến tận cung đình Huế để hiểu rằng: Đúc đồng không chỉ là kỹ nghệ luyện kim, mà là một sự hóa thân kỳ diệu.

Trong giới cổ ngoạn, có một dòng đồ mang "hơi thở" mặn mòi của biển cả, nơi mỗi hiện vật là một mảnh ghép của một chuyến hành trình bị ngắt quãng bởi giông bão. Đó là Đồ vớt tàu – những báu vật đã ngủ vùi dưới lớp bùn cát đại dương suốt hàng thế kỷ trước khi hội ngộ cùng chúng ta.

Trống đồng Đông Sơn tồn tại trong gần một thiên niên kỷ nên về kiểu dáng có những biến đổi nhất định. Trong những năm gần đây, nhất là trong mấy năm giới khảo cổ và sử học nước ta tập trung nghiên cứu thời kỳ dựng nước của các vua Hùng, các nhà khảo cổ học đã tiến hành nghiên cứu sắp xếp, hệ thống hóa để tìm ra quy luật diễn biến của trống đồng Đông Sơn. Ngoài các bài đăng trong số 2, số 13 và 14 tạp chí Khảo cổ học chuyên đề trống đồng, đã xuất hiện một số công trình chuyên khảo về trống đồng. Đó là cuốn “ Những trống đồng Đông Sơn đã phát hiện ở Việt Nam” của 2 tác giả Nguyễn Văn Huyên và Hoàng Vinh xuất bản năm 197 giới thiệu 52 trống lớn và 53 trống minh khí khi phát hiện ở Việt Nam, không kể 13 trống bị thất lạc hoặc chưa xác minh được.

Trống đồng có sức hút và sự lan tỏa mạnh mẽ. Hình ảnh trống đã được “mặc định” là tuyệt tác về mặt mỹ thuật và lưu giữ được cái “hồn cốt” của tổ tiên. Chính vì thế mà sức lan tỏa của trống khá rộng.
 

Niên đại: Thời Mạc (thế kỷ XVI).
Lưu giữ: Chùa Trà Phương, xã Thụy Hương, huyện Kiến Thụy, thành phố Hải Phòng.

Phù điêu thái hoàng thái hậu vũ thị ngọc toản được làm từ đá nguyên khối, tạc vào năm 1 tháng tư năm tân hợi, niên hiệu trung nguyên (1551) dưới dạng hậu phật (tín đồ phật giáo/phật tử). Thái hoàng thái hậu vũ thị ngọc toản là người phụ nữ tài sắc vẹn toàn, phu nhân của vua mạc đăng dung - vị vua khai sáng triều mạc.

Niên đại: thế kỷ XIX
Lưu trữ: khu di tích đền mẫu Âu Cơ Tỉnh Phú Thọ 

Đặc điểm: Tượng Âu Cơ thường được tạo hình với dáng đứng hiền hậu, khuôn mặt phúc hậu, ánh mắt dịu dàng thể hiện vẻ đẹp của người mẹ dân tộc, trang phục mang phong cách cổ truyền với áo dài, váy hoặc xiêm y mềm mại, đầu đội mũ hoặc khăn tượng trưng cho nguồn gốc cao quý, hình tượng thường đi kèm bọc trăm trứng hoặc đàn con nhỏ xung quanh nhằm tái hiện truyền thuyết sinh ra trăm người con của dân tộc Việt, tổng thể tượng mang vẻ trang nghiêm nhưng gần gũi, đường nét mềm mại, cân đối, thể hiện rõ nét sự kết hợp giữa yếu tố huyền thoại và nghệ thuật điêu khắc truyền thống, qua đó tôn vinh hình ảnh người mẹ, nguồn cội và tinh thần đoàn kết của dân tộc.
 

Niên đại: thời Trần ( thế kỷ XIII - XIV )
Lưu trữ: tại bảo tàng lịch sử quốc gia 

Đặc điểm: Chuông chùa Vân Bản thời nhà Trần là chuông đồng cổ có kích thước lớn, được đúc thủ công với thân chuông dày và nặng, dáng cân đối, phần miệng loe rộng giúp âm thanh vang xa và ngân lâu, bề mặt chuông có màu nâu trầm cổ kính do quá trình oxy hóa theo thời gian, trên thân khắc nhiều dòng chữ Hán ghi rõ niên đại, người công đức và mục đích đúc chuông với nét khắc sâu, rõ và đều, xung quanh trang trí các hoa văn đặc trưng thời Trần như rồng uốn lượn, mây bay và các đường viền hình học đơn giản nhưng tinh tế, phần núm chuông phía trên được tạo hình chắc chắn, thường cách điệu thành hình rồng hoặc linh thú để treo, tổng thể chuông mang vẻ đẹp giản dị, trang nghiêm nhưng rất hài hòa, đồng thời khi gõ phát ra âm thanh trầm, vang xa và kéo dài, thể hiện trình độ kỹ thuật đúc đồng cao và giá trị thẩm mỹ đặc sắc của người xưa.
 

Trong đó, đồ sứ ký kiểu thời Lê – Trịnh là dòng đồ sứ do vua Lê – chúa Trịnh ở Đàng Ngoài ký kiểu sớm nhất (từ thế kỷ 17). Đây cũng là dòng đồ sứ được giới sưu tầm cổ ngoạn săn lùng nhiều nhất và có giá cao nhất trên thị trường cổ vật Việt Nam.

Đồ sứ ký kiểu thời Lê – Trịnh có hai nhóm hiệu đề: Nội phủ và Khánh xuân. Nhóm hiệu đề Nội phủ với sáu loại hiệu đề: Nội phủ thị trung, Nội phủ thị hữu, Nội phủ thị bắc, Nội phủ thị nam, Nội phủ thị đông và Nội phủ thị đoài. Nhóm hiệu đề Khánh xuân có 2 loại hiệu đề: Khánh xuân và Khánh xuân thị tả. Đồ sứ Khánh xuân có giá trị mỹ thuật cao hơn, quý hiếm hơn và có giá cao hơn so với đồ sứ Nội phủ. Mỗi chiếc đĩa Khánh xuân hoàn hảo, đường kính khoảng 15cm, hiện có giá khoảng 800 triệu VNĐ. Những chiếc có đường kính từ 18cm trở lên thì giá cao hơn rất nhiều.

“Gốm sứ là loại chất bột nằm sâu trong lòng đất, ở những nơi linh thiêng có ma quỷ canh giữ. Muốn khai thác được phải chọn ngày lành tháng tốt, lên tới mặt đất, nhờ ánh sáng chói lọi của mặt trời soi dọi chất bột đó mới biến thành gốm, sứ.”

Đây không chỉ là lời truyền thuyết ly kỳ mà tiền nhân để lại, mà còn là cách để khẳng định sự trân quý của kỹ nghệ gốm sứ xưa kia. Trong cuốn Nghề cổ đất Việt, tác giả Vũ Từ Trang đã nhắc lại giai thoại này như một sự tôn vinh cho đôi bàn tay khéo léo và đầu óc sáng tạo của những người thợ thủ công.

Phần I: Khái quát về việc nghiên cứu, phân loại trống đồng ở quốc tế Chúng ta đều biết, trống đồng phân bổ rất rộng, có nhiều kiểu dáng khác nhau, tồn tại trong những thời gian sớm muộn khác nhau, do những người khác nhau sang tạo ra. Đây là một nhận định hết sức quan trọng được hầu hết các nhà nghiên cứu chấp nhận. Cho đến nay, trống đồng đã phát hiện được ở các nước Đông Nam Á như: Việt Nam, Lào, Campuchia, Indonexia, Thái Lan, Hoa Nam.

Cuốn sách Đường cách mệnh tập hợp những bài giảng về phương pháp tổ chức cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc tại các lớp huấn luyện cán bộ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tổ chức tại Quảng Châu (Trung Quốc) trong những năm 1925 - 1927.

Niên đại: 1802 - 1945
Lưu giữ: Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, được công nhận là bảo vật quốc gia ngày 25/12/2015

Áo tế Giao, còn gọi là áo long cổn, là lễ phục đặc biệt được các hoàng đế triều Nguyễn sử dụng khi cử hành lễ Tế giao — một quốc lễ quan trọng do chính nhà vua chủ trì, với ý nghĩa cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, thiên hạ thái bình.
 

02/10/2017

Những mảnh vỡ của đồ sứ Nhật Bản, đồ vớt từ các con tàu cổ thuộc vùng biển Bình Thuận, Bình Châu, Cù Lao Chàm mang vẻ đẹp mộc mạc, đằm thắm, hằn trên nền cốt thai đã ngả màu thời gian qua hàng thế kỷ. Những hoa văn, họa tiết, những nét khắc chìm, vẽ nổi trên men tuy vỡ bể, đứt đoạn, nhưng vẫn còn đó giá trị của mỹ thuật, tạo hình, là phần nền độc đáo tôn thêm vẻ thanh lịch cho bộ sưu tập những cỗ máy thời gian.

Niên đại: thời Lê Trung Hưng (thế kỷ XVII)
Lưu giữ: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, thành phố Hà Nội, được công nhận là bảo vật quốc gia ngày 30/12/2013 

Pho tượng Hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc, còn được biết đến với tên gọi Bà chúa Kim Cương, là một tác phẩm điêu khắc gỗ tiêu biểu của nghệ thuật Việt Nam thời Lê Trung hưng. Tượng được tạc từ gỗ nguyên khối phủ sơn, khắc họa hình ảnh hoàng hậu trong tư thế ngồi kiết già toàn phần, toát lên vẻ trang nghiêm, tĩnh tại và đậm tinh thần Phật giáo.

Điểm nổi bật nhất của pho tượng là gương mặt được thể hiện đầy sống động: tươi sáng, phúc hậu và chân thực. Các chi tiết như dái tai dài, cổ cao ba ngấn không chỉ làm nổi bật vẻ đẹp đoan trang mà còn gợi lên thần thái cao quý, đức độ của một bậc mẫu nghi.

Hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc (1595 - 1660) là hoàng hậu của vua Lê Thần Tông, nổi tiếng đương thời là người uyên bác và sùng đạo. Vì vậy, pho tượng không chỉ có giá trị nghệ thuật mà còn mang ý nghĩa lịch sử và văn hóa sâu sắc. Đây được xem là một trong những tác phẩm đẹp nhất của nghệ thuật điêu khắc chân dung người Việt thế kỷ XVII, đồng thời là tư liệu quý cho việc nghiên cứu phục sức và hình ảnh hoàng hậu Việt Nam thời Lê Trung hưng.