Tin Tức

Những nhận thức ban đầu về trống đồng

Trống đồng là một hiện vật tiêu biểu và độc đáo xuất hiện từ thời đại đồ đồng của các quốc gia ở vùng Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Những chiếc trống đầu tiên được phát hiện cách đây hơn 100 năm bởi những nhà sưu tập cổ vật và những học giả phương Tây.

Xem chi tiết

Văn hoá Đông Sơn - Từ dã sử đến sự thực khảo cổ học

Văn hoá Đông Sơn được phát hiện đầu tiên vào năm 1924 tại Thanh Hoá và thuật ngữ "văn hoá Đông Sơn" được chính thức nêu lên từ năm 1934, song những di vật văn hoá Đông Sơn đã được nhân dân Việt Nam biết đến từ lâu.

Thưởng lãm phủ đệ xứ Huế

"Khám phá phủ đệ Huế – kiệt tác kiến trúc kết hợp vườn cảnh, phong thủy và nghệ thuật tinh hoa của Cố đô."

Khu Di tích K9 Đá Chông - nơi in dấu chân Người

Cách trung tâm Thủ đô Hà Nội khoảng 70km về phía Tây, Khu Di tích K9 Đá Chông là một di tích đặc biệt, gắn liền với cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ một điểm dừng chân trong chuyến công tác của Người, K9 đã trở thành căn cứ của Trung ương, nơi hình thành nhiều quyết sách quan trọng của đất nước, và sau đó đảm nhận một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, K9 hôm nay trở thành một di tích giàu giá trị văn hóa, mỗi hiện vật nơi đây đều gợi nhắc về một nhân cách vĩ đại của dân tộc Việt Nam.

Sự Trở Lại Của Sắc Đỏ

Giữa đời sống hiện đại nơi nhiều giá trị truyền thống dần phai mờ, sự trở lại của Tranh Kim Hoàng như một vệt đỏ bừng sáng trong ký ức văn hóa Việt. Từng thất truyền hơn một thế kỷ, dòng tranh nay không chỉ được phục dựng như một di sản dân gian, mà còn hồi sinh như một ngôn ngữ thẩm mỹ mới, nơi quá khứ tiếp tục thở trong đời sống đương đại.

Di tích Côn Sơn – Kiếp Bạc: Trầm mặc qua bảy thế kỷ

Tồn tại qua hơn bảy thế kỷ, quần thể Côn Sơn – Kiếp Bạc vẫn giữ được gần như nguyên vẹn những lớp kiến trúc từ thời Trần đến Nguyễn. Đây là nơi hiếm hoi mà chùa và đền, thiền học và binh nghiệp, cùng tồn tại trong một không gian mạch lạc.

"Vị thế" thực sự của cóc trên trống đồng Đông Sơn

Trong kho tàng biểu tượng của Văn hóa Đông Sơn, hình tượng con cóc trên trống đồng từ lâu được xem là một “mật mã” tín ngưỡng đặc biệt của cư dân nông nghiệp lúa nước. Từ câu ca dao quen thuộc “Con cóc là cậu ông Trời”, người xưa đã gửi gắm niềm tin rằng cóc là linh vật gắn với mưa thuận gió hòa, mùa màng no đủ và sự sinh sôi của cộng đồng. Vì thế, tượng cóc xuất hiện trên mặt trống đồng thường được hiểu như biểu tượng cầu mưa và cầu phúc của người Đông Sơn cổ.

Những phát hiện khảo cổ gần đây tại Thanh Hóa đã mở ra cách nhìn sâu sắc hơn về ý nghĩa của linh vật này. Hai mặt khóa thắt lưng bằng đồng thuộc giai đoạn Đông Sơn muộn mang hình cóc đặt trên vòng xoáy mặt trời cho thấy biểu tượng ấy không chỉ tồn tại trong không gian nghi lễ mà còn hiện diện trong đời sống thường nhật của tầng lớp quý tộc. Theo nhận định của Vũ Kim Lộc, cách tạo hình này phản ánh sự suy tôn “Cậu Ông Trời” — biểu tượng quyền năng chi phối thiên nhiên và sự sống.

Từ mặt trống đồng đến đồ trang sức cá nhân, hình tượng cóc cho thấy một hệ thống tín ngưỡng sâu sắc của người Đông Sơn. Đó không chỉ là dấu ấn nghệ thuật đúc đồng bậc cao mà còn là tiếng vọng của khát vọng muôn đời: mong thiên nhiên hài hòa, con người an cư và cuộc sống luôn thịnh vượng.

Có một phong cách gốm sứ thời Mạc

Gốm thời Mạc (1527-1592) là một phả hệ mỹ thuật độc đáo, tách biệt khỏi sự khuôn mẫu của thời Lê sơ dù vẫn dựa trên cơ tầng văn hóa Đại Việt. Đặc trưng nổi bật là dòng gốm lam xám trên đồ thờ (lư hương, chân đèn) với minh văn chi tiết về niên hiệu, tác giả và người cung tiến, thể hiện sự cách tân vượt trội, tạo nền móng cho gốm truyền thống Bát Tràng sau này.

Hành trình đất nung và dấu ấn bản địa

Đông Sơn, Sa Huỳnh, Óc Eo… gốm của các nền văn hóa ra đời từ cách đây hơn 20 thế kỷ, cho đến Bàu Trúc, Gò Sành, Trù Sơn… những làng gốm cổ nay vẫn đỏ lửa cùng nghề, cả những phong cách gốm mộc lừng danh trên kiến trúc vàng son Lý, Trần… Tất cả cho thấy dòng chảy và phát triển thú vị của gốm đất nung, góp phần định thành bản sắc Việt.

Hổ phù – Di sản văn hóa sống trong kiến trúc và nghệ thuật của người Việt

Không phổ biến như Tứ Đại Linh Thú, thế nhưng hình tượng Hổ phù vẫn hiện hữu bền bỉ hàng trăm năm như một linh vật bảo vệ mái nhà trong kiến trúc truyền thống Việt Nam.

Tính nữ trong mỹ thuật Việt – Vết dấu trong lớp văn hóa bản địa của người Việt cổ

Lặng lẽ gieo mầm vào nếp nghĩ âm dương thuận hòa từ thuở ban sơ khởi nước và men theo dòng chảy từ buổi bình minh của mỹ thuật Việt, tính nữ với mỹ cảm duyên dáng đã hòa điệu mượt mà cùng lớp văn hóa đa tầng của dân tộc.

Sắc màu quyền quý trên điếu bát người xưa

Thời điếu bát khởi dùng, riêng với đồ sứ, việc sử dụng đã định luôn đẳng cấp và vị thế, chính là chốn hoàng triều, ngự viên, hay trong các gia đình quyền quý.

Hồn tượng chùa Tây Phương

Bộ tượng các vị Tổ ở chùa Tây Phương là đỉnh cao của nghệ thuật tạo hình điêu khắc Phật giáo Việt Nam.

Chim phượng trên các công trình kiến trúc tại miếu quốc tử giám

Phượng hoàng là một trong bốn linh vật trong văn hóa phương Đông, tượng trưng cho sự thanh cao và quyền quý.
Phượng hoàng xuất hiện là báo hiệu điềm tốt lành, lúc xã hội thái bình có bậc hiền tài, thánh nhân xuất hiện.

Đĩa Bích (Bi) bằng ngọc trắng thời Đông Hán, chạm lộng Ly Long và linh thú

Đường kính bích ngọc: 25,4 cm

Xuất xứ sưu tập

* Kim Hoa Đường, Đài Bắc, lưu giữ trước năm 1999

* Sưu tập Dưỡng Đức Đường

* Christie's Hồng Kông, phiên đấu giá ngày 28/11/2018, lô số 2780

* Sưu tập tư nhân quan trọng tại châu Á

Triển lãm

Trưng bày tại triển lãm *Quần Ngọc Biệt Tàng Tục Tập*, Bảo tàng Cố Cung Đài Bắc, năm 1999, số hiệu 199.

Đặc điểm rồng “hành long” trên sứ thời Khang Hy triều Thanh

Họa tiết rồng là một mô-típ đồ án mang tính biểu tượng đặc trưng của văn hóa Trung Hoa, với nhiều biến thể tạo hình như: vân long (rồng mây), hí châu long (rồng đùa ngọc), hải thủy long (rồng giữa sóng nước), ly long, hành long, lập long, chính diện long, nghiêng long, quỳ long… Trong nghệ thuật trang trí gốm sứ, đề tài rồng dưới hai triều Minh – Thanh được xem là biểu tượng quyền lực hoàng gia, chịu sự kiểm soát nghiêm ngặt của chế độ cung đình và thông thường không được phép sử dụng tùy tiện trong dân gian.

"Tạo sáng" thời Đông Sơn: Người Đông Sơn và tín ngưỡng thờ thần Mặt trời

Từ thuở sơ khai, con người đã sống cùng nhịp điệu của ánh sáng và bóng tối – món quà nguyên thủy mà vũ trụ ban tặng cho Trái đất. Nếu ban ngày thuộc về Mặt trời thì đêm tối lại được thắp sáng bởi ánh trăng, tấm gương phản chiếu ánh dương xuống mặt đất. Chính sự luân chuyển ấy đã tạo nên nền tảng cho tín ngưỡng, lễ hội và cảm thức thiêng liêng của nhân loại. Với cư dân Đông Sơn, Mặt trời và Mặt trăng không chỉ là hiện tượng tự nhiên mà còn là trung tâm của đời sống tinh thần. Những di vật như trống đồng, thạp đồng hay đèn nghi lễ cho thấy dấu ấn sâu đậm của tín ngưỡng thờ thần Mặt trời và khát vọng “tạo sáng” trong đêm tối.

Trên các bảo vật Đông Sơn như trống Ngọc Lũ, Hoàng Hạ hay Cổ Loa, hình Mặt trời luôn xuất hiện ở vị trí trung tâm với những tia sáng tỏa ra mãnh liệt, bao quanh bởi các lớp hoa văn chim trời, con người, muông thú và thuyền cá – biểu tượng của vũ trụ quan cổ xưa. Gần 400 tiêu bản được khảo cứu cho thấy nghệ nhân Đông Sơn hầu như không bao giờ khắc họa Mặt trời như một vòng tròn đơn điệu, mà luôn nhấn mạnh sức mạnh của ánh sáng bằng các tia nhọn rực rỡ. Điều đó phản ánh nhận thức sâu sắc của cư dân Đông Sơn về thiên nhiên, đồng thời khẳng định vị trí tối thượng của “ông Trời” trong đời sống tín ngưỡng và nghệ thuật thời đại này.

Đào trộm từ mộ 'Chúa bà' đến lăng vua để dò tìm cổ vật

Trước vụ hai người Trung Quốc đào bới khu lăng mộ vua Lê Túc Tông, tại Việt Nam đã xảy ra nhiều vụ đánh cắp cổ vật và đào trộm mộ cổ, gây tổn hại cho di tích, xâm phạm di sản văn hóa của quốc gia.
Mới đây, hai đối tượng người Trung Quốc là Shen Jiangyang và Deng Zhiji đã bị lực lượng công an bắt giữ để điều tra hành vi xâm phạm lăng mộ vua Lê Túc Tông tại xã Kiên Thọ, huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa.

Tạo âm Đông Sơn: Bộ ba khèn, tiêu, sáo trong âm hưởng Đông Sơn

Trong các lễ hội chính thời Đông Sơn thì bộ gõ với trống, chiêng/thanh la, chũm chẹ, phách, chuông và nhạc chuông tạo giai điệu nền chủ đạo. Những nhạc cụ khác mà bài này nhắc đến hôm nay chỉ đóng vai trò phụ và đặc biệt trở nên quan trọng trong các "tiểu lễ". Tôi sẽ đi sâu vào những nhạc cụ thuộc bộ hơi đóng vai trò chính trong các "tiểu lễ" của lễ hội hoặc cả ngoài lễ hội. Đó là sự hiện diện của bộ ba khèn, sáo và tiêu.