Kiến thức Sưu tầm Cổ vật

Nếu trống đồng là hiện vật tiêu biểu nhất của văn hóa Đông Sơn, thì hoa văn trên trống chính là phần “biết nói” nhất của hiện vật. Ở đó, kỹ thuật đúc đồng, mỹ thuật tạo hình, tín ngưỡng nông nghiệp và tổ chức cộng đồng cùng hiện diện. Nhiều nguồn nghiên cứu hiện nay thường phân hệ thống hoa văn trống đồng Đông Sơn thành các nhóm lớn: hoa văn hình học, hoa văn động vật và hoa văn con người; ba nhóm này tương ứng với ba bình diện trong tư duy biểu tượng của cư dân Lạc Việt: vũ trụ, tự nhiên và xã hội.

Câu tục ngữ “Đẹp vàng son, ngon mật mỡ” như đúc kết được vẻ đẹp thẩm mỹ của vàng son mà người Việt từ tầng lớp quý tộc đến bình dân đều ưa chuộng. Vàng ở đây là vàng nguyên chất, được dát mỏng và phủ lên đồ gỗ. Bên cạnh vàng, đồ gỗ còn được quét sơn ta màu son đỏ. Nhờ có sắc vàng và đỏ, không gian linh thiêng của chùa, đình, miếu được tôn thêm lên mà không kém phần lộng lẫy.

Trong hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, thạp đồng là một loại hình rất đáng chú ý. Nếu trống đồng thường được nhắc đến như biểu tượng lớn nhất của văn minh Đông Sơn, thì thạp đồng lại cho thấy một phương diện khác: đời sống sinh hoạt, nghi lễ, tín ngưỡng và khả năng chế tác đồ đồng tinh xảo của cư dân Việt cổ.

Thạp đồng không chỉ là đồ chứa. Ở nhiều trường hợp, nó còn là lễ khí, vật phẩm tùy táng, biểu tượng của địa vị xã hội và là nơi lưu giữ nhiều lớp thông tin về đời sống Đông Sơn. Qua hình dáng, hoa văn và kỹ thuật chế tác, thạp đồng giúp người nghiên cứu nhận diện rõ hơn một xã hội nông nghiệp lúa nước đã phát triển khá cao cách đây hơn hai nghìn năm.

Trong toàn bộ hệ thống hiện vật của văn hóa Đông Sơn, trống đồng là loại hình nổi bật nhất, vừa có giá trị khảo cổ, vừa có giá trị biểu tượng. Trống đồng không chỉ là nhạc khí dùng trong nghi lễ, lễ hội hay sinh hoạt cộng đồng, mà còn là hiện vật kết tinh trình độ luyện kim, nghệ thuật tạo hình, tín ngưỡng nông nghiệp và quyền lực xã hội của cư dân Việt cổ.

Từ bao đời nay, trống đồng Đông Sơn đã được xem là biểu tượng thiêng liêng của văn hóa Việt Nam, gắn với văn minh sông Hồng và thời kỳ Hùng Vương dựng nước Văn Lang. Những chiếc trống được phát hiện trên nhiều vùng lãnh thổ Việt Nam cho thấy đây không phải là hiện vật đơn lẻ, mà là một hệ thống di sản có chiều sâu lịch sử, phản ánh sự phát triển liên tục của cư dân nông nghiệp lúa nước từ thời tiền Đông Sơn đến Đông Sơn và các giai đoạn lịch sử về sau.

Sen trên gốm Chu Đậu

Nét Lam Và Hồn Sen: Biểu Tượng Văn Hóa Trên Gốm Chu Đậu Việt Nam

Trường kỷ là món nội thất gắn bó với kiến trúc nhà Việt qua nhiều thế hệ, vừa mang tính ứng dụng cao, vừa thể hiện tinh thần hiếu khách, phong cách sống và địa vị của gia chủ.

Khám phá vai trò độc đáo của hoa sen trong nền văn minh Đại Việt, từ những công trình kiến trúc chùa tháp thời Lý – Trần đến nghệ thuật gốm sứ truyền thống. Sen không chỉ là hình ảnh trang trí mà còn là biểu tượng tinh thần, hiện diện trong các phù điêu, bệ tượng, đá kê chân cột, và trên những sản phẩm gốm men ngọc, gốm hoa nâu với kỹ thuật khắc, đắp nổi tinh xảo.
 

Chim dang cánh bay trên mặt trống là chim Lạc và là vật tổ của văn hóa Đông Sơn

Không biết chính xác tự bao giờ, hoa sen - loài hoa đẹp mang nhiều ý nghĩa thâm thúy đã đi vào tâm tưởng của người Việt 

Gốm là một trong những phát minh quan trọng của tổ tiên ta từ ngàn đời nay. Đồ gốm ra đời và ngay lập tức đã gắn bó mật thiết với cuộc sống hằng ngày. Với trí sáng tạo và đôi bàn tay khéo léo của các nghệ nhân, gốm cổ Việt Nam đã trở thành một loại hình nghệ thuật chứa đựng tính dân gian và tính dân tộc sâu sắc.

Trong dụng cụ bốn món ăn chơi với rượu – chè – trầu – thuốc, đồ phục vụ uống rượu (tửu cụ) do người Việt chế tác là phong phú và đa dạng hơn cả. Việc tiếp nối cũng liền mạch qua thời kỳ, vùng miền, hợp thành môn chơi tửu cụ đầy hấp dẫn.
 

Trung tâm của mặt trống đồng thường xuất hiện một hình ngôi sao có từ 8 đến 14 cánh. Đây là hình ảnh nổi bật và quan trọng nhất, đại diện cho mặt trời – biểu tượng tối cao trong tự nhiên. Người xưa tin rằng mặt trời mang đến ánh sáng, năng lượng và sự sống, vì vậy họ dành sự tôn kính đặc biệt cho hình ảnh này. Việc đặt ngôi sao ở vị trí trung tâm phản ánh lòng biết ơn sâu sắc của cư dân Đông Sơn đối với thiên nhiên.